رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

تدوین الگوی تربیت هنری کودکان در رویکرد آموزشی والدورف: یک مطالعه فراترکیب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه علوم تربیتی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان. ایران.
2 کارشناس ارشد نقاشی، گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
چکیده
هدف: تحقیق حاضر با هدف تبیین تربیت هنری در اندیشه‌ اشتاینر و شناسایی مؤلفه‌های هنری آن و ارائه‌ پیشنهادهایی جهت کاربردی ساختن این آموزه‌ها در کودکستان‌ها و مدارس ایران انجام‌شده است.
روش پژوهش: این پژوهش به لحاظ هدف بنیادی و از حیث ماهیت داده‌ها، کیفی، از نوع فراترکیب است. روش تحلیل نیز، روش هفت‌مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو (2007) است. میدان مطالعه شامل کلیه تحقیقات و مطالعات داخلی در بازه زمانی 1380 تا 1404 و خارجی سال‌های 2000 تا 2025 است و نمونه آماری، به شیوه هدفمند و به کمک ابزار «برنامه مهارت‌های ارزیابی حیاتی»، انتخاب شد و در مجموع 34 مطالعه به‌منظور بررسی، انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات، چک‌لیست بود که روایی آن توسط سه نفر از متخصصان و صاحب‌نظران رویکرد آموزشی والدورف تأیید شد. پژوهش حاضر در راستای پاسخگویی به این پرسش‌ها شکل گرفته است که: 1- مطابق با شیوه تحلیلی فراترکیب، مؤلفه‌های هنری رویکرد آموزشی اشتاینر کدام‌اند و چه ویژگی‌هایی دارند؟ و 2- مؤلفه‌ها و آموزه‌های هنری رویکرد اشتاینر چه کاربردی در آموزش و یادگیری کودکان در مقطع پیش‌دبستان و دبستان دارند؟ در این پژوهش، با جست‌وجو در پایگاه‌های داده‌ معتبر داخلی و خارجی، همچنین با جست‌وجوی جامع و چندمرحله‌ای منابع اطلاعاتی مرتبط و ترکیب نتایج کیفی پژوهش‌های پیشین، ابعاد و مؤلفه‌های تربیت هنر در اندیشه اشتاینر شناسایی‌شده است.
یافته‏ها: بر اساس نتایج تحلیل، مدل مفهومی تربیت هنری شامل 10 مضمون اصلی شامل درک و شناخت هنری، تولید هنری و آفرینش گری، زیبایی‌شناسی، هماهنگی درونی با طبیعت، یادگیری هنر محور، شناخت میراث فرهنگی، شناخت ادبی، تعالی روحی و ذوقی، رشد تجارب حسی و لمسی و رشد فضائل اخلاقی و 33 مضمون فرعی است.
نتیجه‏گیری: کاربرد و پیاده‌سازی این مدل در آموزش پیش‌دبستان و دبستان می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد فضای آزاد هنری برای تخیل و اندیشه‌ کودکان و پرورش ویژگی‌های درک، خلق و نقد هنری آنان باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Developing a Model for Children's Artistic Education Based on Waldorf Educational Approach: a Meta-synthesis Study

نویسندگان English

mehrdad aziminejadian 1
Sara Razmjoui 2
1 Department of Education, Faculty of Literature and Humanities, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran
2 M.A. in Painting, Department of Painting, Faculty of Art, Alzahra University, Tehran, Iran.
چکیده English

Aim: The present study aims to explicate artistic education in Rudolf Steiner’s thought, identify its artistic components, and provide suggestions for applying these teachings in kindergartens and schools in Iran.
Methods: In terms of purpose, this research is fundamental; in terms of data, it is qualitative and conducted as a meta-synthesis. The analytical method employed is the seven-step approach of Sandelowski and Barroso (2007). The study field includes all domestic research conducted between 2001 and 2025 (1380–1404 in the Iranian calendar) and international studies published between 2000 and 2025. The statistical sample was selected purposively using the “Critical Appraisal Skills Programme” tool, resulting in 34 documents chosen for analysis. Data collection was carried out through a checklist, the validity of which was confirmed by three experts in Waldorf education.This study was designed to answer two main questions: (1) According to the meta-synthesis method, what are the artistic components of Steiner’s educational approach and what are their characteristics? (2) How can the artistic components and teachings of Steiner’s approach be applied in the education and learning of children in preschool and elementary school? Through a comprehensive multi-stage search of reliable domestic and international databases, as well as synthesis of qualitative findings from previous studies, the dimensions and components of artistic education in Steiner’s thought were identified.
Results: Text. Based on the analysis, the conceptual model of artistic education comprises ten main themes—artistic perception and understanding, artistic production and creativity, aesthetics, inner harmony with nature, art-based learning, recognition of cultural heritage, literary appreciation, spiritual and aesthetic elevation, development of sensory and tactile experiences, and cultivation of moral virtues—alongside 33 sub-themes.
Conclusions: Implementing this model in preschool and elementary education can foster a free artistic space for children’s imagination and thinking, while nurturing their abilities in artistic perception, creation, and critique.

کلیدواژه‌ها English

Artistic education
Steiner's artistic education
Waldorf educational approach
پورداود، م.، یوسف‌زاده چوسری، م.ر.، کچوئیان جوادی، ر.، و احقر، ق. (۱۳۹۹). ارزیابی عملکرد آموزشی و تربیتی مراکز پیش‌دبستانی شهر همدان بر اساس فلسفه‌ی تربیتی اشتاینر (الگوی والدورف). راهبردهای شناختی در یادگیری، ۱۵(8) ۹۱-۱۰۶.
پورداود، م.، یوسف‌زاده چوسری، م.ر.، کچوئیان جوادی، ر.، و احقر، ق. (۱۳۹۹). استخراج ویژگی‌های عناصر اساسی برنامه درسی الگوی اشتاینر (یک مطالعه ترکیبی). تدریس‌پژوهی، ۸(4)، ۱-۱۲.
توانا، م.گ.، مومنیان، م.، شهسواری، ع.، خطیبی‌نیا، ز.، مومنی، ح.، و هاشمی، ا. (۱۴۰۱). مقایسه آراء مونته‌سوری، والدورف و رجیو امیلیا در مورد آموزش اوان کودکی. هفتمین کنگره بین‌المللی علوم روانشناختی و آموزشی، تهران.
رحمانی، ه. (۱۴۰۱). واکاوی و تأملی بر فلسفه آموزش و پرورش اشتاینر والدورف. مجله پژوهش‌های فلسفی، ۱۶(39)، ۲۳۵-۲۵۳.
رنجبر، ش. (۱۴۰۲). تبیین و بررسی آرای تربیتی رودولف اشتاینر و دلالت‌های تربیتی آن در مدارس والدورف. سومین کنفرانس ملی مطالعات کاربردی در فرآیندهای تعلیم و تربیت، میناب.
سجادی، ا.س. (۱۴۰۰). تأثیر بازی و هنر بر یادگیری و هوش هیجانی کودکان ۶ تا ۹ سال بر اساس رویکرد والدورف.. فصلنامه سلامت و آموزش در دوران کودکی، ۲(4)، ۹۷-۱۲۱.
سعیدی، م. (۱۴۰۳). روایتی از چگونگی تلفیق اخلاق در برنامه‌ی درسی مدارس والدورف و اشارات تربیتی آن. تأملات اخلاقی، ۵(3)، ۱۱۱-۱۴۳.
سعیدی، م. (۱۴۰۳). هنر و زیبایی‌شناسی در مدرسه: رهاورد دیدگاه رودلف اشتاینر در مدارس والدورف. آموزش‌پژوهی، ۱۰(38)، ۴۲-۵۳.
سعیدی، م.، کریمی، م.ح.، البرزی، م.، و مرزوقی، ر.ه. (۱۴۰۲). کشف و اعتباریابی کاربست مؤلفه‌های دیدگاه تربیتی رودلف اشتاینر در برنامه درسی دوره ابتدایی: یک مطالعه ترکیبی. مطالعات برنامه درسی، ۱۸(7)،۷۱-۱۰۴.
سلیمانی، ص.، ژیان حاجی محمدی، ک.، و امیری اصل، ف. (۱۴۰۴). پرورش خلاقیت کودک در مکتب والدورف. مجله یافته‌های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی، ۲(1)
قاسم پورمقدم، ح. (۱۳۹۶). مبانی و عناصر برنامه درسی مدارس والدورف آلمان. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی (دانش و پژوهش در علوم تربیتی-برنامه‌ریزی درسی)، ۱۴(27)، ۱-۷.
کرمی، ز.، و یوسف‌زاده، م.ر. (۱۳۹۷). ارائه چارچوب پیشنهادی کاربردی برای معلمان جهت تربیت زیبایی‌شناسی کودکان با تأکید بر گفتمان زیبایی‌شناسی دیویی، اشتاینر و ویگوتسکی. توسعه حرفه‌ای معلم، (1) ۷۹-۱۰۴.
کریمی، م.ح. (۱۳۹۵). رویکرد زیبایی‌شناسی به تعلیم و تربیت: نگاهی به مبانی فلسفی مدرسه والدورف. اولین همایش ملی آموزش هنر.
نوریان‌فر، ص.، امام جمعه، س.م.ر.، حمیدی، ف.، و عصاره، ع. (۱۴۰۲). مطالعه تطبیقی رویکردهای «های‌اسکوپ»، رجیو امیلیا و والدورف: ارائه رهنمودهایی برای تربیت مربیان دوره پیش‌دبستانی ایران. نشریه مطالعات ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی، ۶(1)، ۲۳۵۰-۲۳۷۰.
دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 28
تابستان 1405
صفحه 125-144

  • تاریخ دریافت 11 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 09 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 11 مرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 14 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405