رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

بررسی اثربخشی برنامه بازی‌های آموزشی ساختاریافته بر مؤلفه‌های خلاقیت کودکان ‏پیش‌دبستانی شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه آموزش علوم تربیتی ، دانشگاه فرهنگیان،صندوق پستی 889-14665 تهران،ایران.‏
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد آموزش و پرورش پیش دبستانی‎.‎‏ دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.تهران، ایران
چکیده
زمینه و هدف: دوره پیش دبستانی یکی از مهمترین و حساس ترین مراحل رشد خلاقیت کودک به شمار می آید و بازی های اموزشی ‏ساختاریافته می توانند نقش موثری در پرورش مهارت های شناختی و خلاقیت آنان ایفا کنند؛ لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی ‏برنامه بازی‌های آموزشی ساختاریافته بر مؤلفه‌های خلاقیت کودکان ‏پیش‌دبستانی شهر تهران انجام شد. روش پژوهش: این پژوهش از نوع ‏نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کودکان پیش‌دبستانی منطقه ‏‏10 شهر تهران در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که با استعلام از اداره آموزش و پرورش منطقه، تعداد آنها 1620 نفر براورد شد. نمونه ‏پژوهش شامل 60 کودک بود که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و پس از همتاسازی بر اساس ویژگی های نمرات اولیه خلاقیت، ‏در دو گروه آزمایش و کنترل(هر گروه 30 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش در برنامه بازی های اموزشی ساختاریافته شرکت کرد، اما گروه ‏کنترل آموزش های معمول را دریافت نمود. داده ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد خلاقیت تورنس (1998) گرداوری شد. برای تجزیه و ‏تحلیل داده‌های بدست آمده در سطح آمار توصیفی از میانگین، فراوانی، درصد فراوانی و انحراف معیار و در بخش تحلیل آمار استنباطی با ‏استفاده از آزمون‌های کولموگروف اسمیرنف و تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته ها : یافته های حاصل از تحلیل کواریانس نشان داد که ‏برنامه بازی‌های آموزشی ساختاریافته پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، تأثیر مثبت و معناداری بر خلاقیت کودکان پیش‌دبستانی و مؤلفه‌های ‏آن شامل ابتکار، سیالی، انعطاف‌پذیری و بسط ذهنی داشت (001/0>‏P‏). همچنین اندازه اثرهای به‌دست‌آمده نشان‌دهنده شدت مطلوب ‏تأثیر مداخله بر رشد خلاقیت کودکان بود. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان داد که مداخله مبتنی بر بازی های ساختارمند صرفا جنبه ‏سرگرم کننده برای کودکان پیش دبستانی ‏ندار د؛ بلکه از طریق اجرای این بازی های ساختارمند از طریق تحریک فرایندهای ‏شناختی، اجتماعی و هیجانی چنین محیط ‏رشدی برای ابعاد متفاوتی از خلاقیت فراهم کرده است. بازی‌های ساختاریافته با تهیه شرایط ‏مسئله‌محور، فراهم کردن موضع ‏خطا و آزمون، تعامل با همسالان، بازی نقش، تصمیم‌گیری و تولید پاسخ‌های مختلف، کودک را بر اقدام با ‏استفاده از روش‌های ‏متعدد تفکر ترغیب می‌کند. ‏
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the Effectiveness of a Structured Educational Games Program on ‎Creativity Components in Preschool Children in Tehran

نویسندگان English

maryam Esfahani 1
Fatemeh Sabetghadam Tabrizi 2
1 Department of Educational Sciences, Farhangian University, P.O. Box 14665-889, Tehran, Iran.
2 ‎2.‎ Master's graduate in Preschool Education, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran.‎ Tehran, Iran
چکیده English

Background and aim: The preschool period is considered one of the most important and critical stages in ‎the development of a child's creativity, and structured educational games can play an effective role in ‎fostering their cognitive skills and creativity; therefore, the present study was conducted to examine the ‎effectiveness of a structured educational game program on the creativity components of preschool children ‎in Tehran.. Research MethodsThis study employed a quasi-experimental design featuring a pre-test and ‎post-test with a control group. The statistical population consisted of all preschool children in District 10 of ‎Tehran during the 1404–1405 academic year; inquiries with the district's Department of Education estimated ‎the total population at 1,620 children. The study sample comprised 60 children selected via convenience ‎sampling; following a matching process based on initial creativity scores, they were assigned to either the ‎experimental group or the control group (30 children per group). The experimental group participated in a ‎structured educational games program, whereas the control group received standard instruction. Data were ‎collected using the standard Torrance Creativity Questionnaire (1998). Descriptive statistics—including ‎mean, frequency, percentage, and standard deviation—were used to analyze the data, while inferential ‎statistical analysis employed the Kolmogorov-Smirnov test and analysis of covariance (ANCOVA). ‎Results: The findings from the analysis of covariance (ANCOVA) demonstrated that, after controlling for ‎the pre-test effect, the structured educational games program had a significant positive impact on the ‎creativity of preschool children and its components—namely originality, fluency, flexibility, and ‎elaboration (P < 0.001). Furthermore, the obtained effect sizes indicated a substantial impact of the ‎intervention on the development of the children's creativity..Conclusion Research findings indicate that ‎interventions based on structured play offer more than mere entertainment for preschool children; by ‎stimulating cognitive, social, and emotional processes, such play fosters an environment conducive to the ‎development of various facets of creativity. Through the creation of problem-oriented scenarios—‎incorporating trial-and-error, peer interaction, role-playing, decision-making, and the generation of diverse ‎responses—structured play encourages children to act using multiple modes of thinking.‎

کلیدواژه‌ها English

Play
Creativity
Preschool Children
Tehran
احمدی، م. (1401). آموزش خلاقیت در دوره پیش‌دبستانی. انتشارات دانشگاه تهران.
جدیدی محمدآبادی، ع. و شاه‌محمدی، ع. ‏(۲۰۲۵). تأثیر بازی‌های رایانه‌ای آموزشی بر دقت و تمرکز دانش‌آموزان. فناوری و پژوهش در آموزش، ۵(۳)، ۹۲۱.
حمزه لو زهره.(۱۴۰۴). تأثیر بازی‌های خلاقانه بر مهارت‌های اجتماعی و حل مسئله در نوآموزان پیش‌دبستانی شهرستان ارومیه فصلنامه سلامت و آموزش در دوران کودکی ۶ (۲)
سلیمی، ف.، و یزدانی‌پور، م. (1402). مقایسه رابطه بازی خلاق و تفکر انتقادی با هوش حرکتی در دانش‌آموزان دختر و پسر تیزهوش ‏متوسطه شهر کرمانشاه. مطالعات روان‌شناسی بالینی، 13(4)، 201-218.‏
جمالی‌نژاد، ع. (1401). بازی و رشد شناختی در نظریه پیاژه. فصلنامه روان‌شناسی تربیتی، 13(4)، 112-128.‏
سیف، ع. ا. (1400). مبانی نظری بازی از دیدگاه ویگوتسکی. فصلنامه علوم تربیتی، 12(4)، 89-104.‏
شعرباف‌زاده، ن. (1402). تأثیر آموزش بازی بر انگیزش تحصیلی و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه شهر اصفهان. ‏فصلنامه راهبردهای توسعه آموزش، 10(2)، 55-72.‏
صادقیان، م.، و همکاران. (1395). هنجاریابی پرسشنامه خلاقیت تورنس در ایران. انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.‏
عرب، م. (1403). بازی‌های خلاقانه برای کودکان پیش‌دبستانی. انتشارات دانشگاه تهران.‏
عسگری نیا، م. (1404). بازی و رشد خلاقیت کودک. مجله رشد کودک، 12(1)، 33-48.‏
قورچیان، ع. (1402). مهارت‌های طراحی بازی برای آموزش. مجله برنامه‌ریزی درسی، 10(4)، 112-128.
کجباف محمدباقر، صمدی محمد.(۱۴۰۴). بررسی اهمیت یادگیری بر مبنای بازی معلمان با کودکان با تأکید بر نظریه ویگوتسکی و پیاژه فصلنامه سلامت و آموزش در دوران کودکی ۶ (۱) :۹۵-۷۶
مظفر، س. (1400). بازی و رشد خلاقیت. فصلنامه رشد کودک، 8(2)، 45-60.‏
مومی‌وند، س.، مهرجو، ا.، و معدن‌دار، ر. (1403). بررسی تأثیر ضریب نفوذ آموزش‌های الکترونیک مبتنی بر متد پذیرش فناوری در ‏افزایش خلاقیت اولیای دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی شهر نهاوند. مطالعات برنامه‌ریزی آموزشی، 14(1)، 112-130.‏
ولایتی، م. (1401). بازی و کاهش احساسات منفی در کودکان. فصلنامه رشد کودک، 9(4)، 67-82.‏

  • تاریخ دریافت 01 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 26 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 01 مرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 01 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405