رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

تعیین رابطه تاب آوری با ویژگی های شخصیتی و هوش معنوی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد علوم‌تربیتی گرایش آموزش‌وپرورش پیش‌دبستانی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه آموزشی پیش از دبستان، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران
3 کارشناسی ارشد رشته روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه تاب آوری با ویژگیهای شخصیتی و هوش معنوی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر تهران انجام گرفت..

روش پژوهش: : پژوهش حاضر، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1400-1401 بود که 226393 نفر می باشد. با استفاده از فرمول کوکران از بین کلیه دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر تهران با روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای، نمونه ای به حجم 389 نفر انتخاب گردید. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد مقیاس تاب آوری کانرو دیویدسون، پرسشنامه صفات پنج گانه شخصیتی نئو و پرسشنامه استاندارد هوش معنوی کینگ استفاده شد. برای محاسبه داده های مورد نیاز از نرم افزارهای EXCEL و SPSS استفاده شد و برای تحلیل داده ها از تحلیل رگرسیون خطی ساده و تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده گردید.

یافته ها: نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول پژوهش حاکی از آن است که بین تاب آوری و بعد روان نژندی شخصیت رابطه منفی و معنی دار و بین تاب آوری با ویژگی های برون گرایی، انعطاف پذیری، دلپذیر بودن و مسئولیت پذیری رابطه مثبت و معنی دار وجود دارد. همچنین بر اساس نتایج حاصل از فرضیه دوم تحقیق نیز مشخص گردید که بین تاب آوری با هوش معنوی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم، رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.

نتیجه گیری: در این پژوهش، رابطه معنی‌داری بین تاب‌آوری و ویژگی‌های شخصیتی دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین تاب‌آوری و ویژگی‌های برون‌گرایی، انعطاف‌پذیری، دلپذیری، و مسئولیت‌پذیری رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد. از طرف دیگر، بین تاب‌آوری و روان‌نژندی رابطه منفی مشاهده شد. این نتایج نشان می‌دهند که افراد تاب‌آور ترجیح می‌دهند به مشکلات با انعطاف و مسئولیت‌پذیری برخورد کنند و در مقابل رویدادهای منفی، راه‌حل‌های مثبت بیاورند. در ادامه، فرضیه بررسی شد که آیا رابطه‌ای بین تاب‌آوری و هوش معنوی در دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم وجود دارد. نتایج تأیید کرد که افزایش هوش معنوی باعث افزایش تاب‌آوری فرد می‌شود. هوش معنوی نقش مهمی در افزایش سطح انطباق‌پذیری، مقابله با استرس، حل مسائل، و ایجاد معنا و هدف در زندگی دارد. این نتایج با پژوهش‌های قبلی که به نتایج مشابهی دست یافته‌اند، همخوانی دارد و نشان می‌دهد که هوش معنوی می‌تواند به عنوان یک عامل مؤثر در افزایش تاب‌آوری و بهبود روان‌شناختی افراد مورد استفاده قرار گیرد
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Determining the relationship between resilience and personality traits and spiritual intelligence in female students of second secondary school in Tehran

نویسندگان English

Atena Tavakolian 1
Mansoureh karimzadeh 2
Negar Khodaii 3
1 M.A. in Educational Sciences, specializing in Preschool Education, University of Rehabilitation Sciences and Social Health, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Pre-Primary Education, University of Rehabilitation Sciences and Social Health, Tehran, Iran
3 M.A. in Educational Sciences, Department of Preschool Education, University of Rehabilitation and Social Health Sciences, Tehran, Iran.
چکیده English

Background and Aim: The present study was conducted with the aim of determining the relationship between resilience and personality traits and spiritual intelligence in female students of second secondary school in Tehran.

Methods: The current research was a correlational description. The statistical population of this research included all the female students of the second secondary school in Tehran in the academic year 2001-2014, which is 226393 people. Using Cochran's formula, a sample of 389 people was selected from among all secondary school female students in Tehran using multi-stage cluster sampling method. To collect data, the standard questionnaires of Conroe Davidson's standard of resilience, the questionnaire of Neo's five personality traits and the standard questionnaire of King's spiritual intelligence were used. EXCEL and SPSS software were used for the required data, and simple linear regression analysis and multiple regression analysis were used for data

Results: The results of testing the first hypothesis of the research indicate that there is a positive and significant relationship between resilience and the negative and neurotic dimension of personality and between resilience and extroversion, acceptability, agreeableness and responsibility. . there is Also, based on the results of the second hypothesis of the research, it was found that there is a positive and significant relationship between resilience and spiritual intelligence in female students of the second secondary school.

Conclusion: In this research, a significant relationship between fever and personality traits of female students of the second secondary school was investigated. The results showed that there is a positive and significant relationship between resilience and the characteristics of extroversion, agreeableness, agreeableness, and responsibility. On the other hand, a negative relationship is observed between resilience and neuroticism. These results show that resilient people can deal with problems with responsibility and bring positive solutions to negative events. Next, the hypothesis was investigated whether there is a relationship between resilience and spiritual intelligence in female students of the second secondary school. The results of increasing spiritual intelligence increase a person's resilience. Spiritual intelligence plays an important role in increasing the level of adaptability, coping with stress, solving problems, and creating meaning and purpose in life. These results are consistent with the results of previous researches that have reached similar results and show that spiritual intelligence can be used as an effective factor in increasing resilience and psychological improvement of people.

کلیدواژه‌ها English

resilience
spiritual intelligence
personality traits
female students
احمدی نیک، ف. (۱۴۰۰). بررسی تأثیر ابعاد هوش معنوی بر فرسودگی شغلی معلمان متوسطه شهرستان بهبهان. رویکردی نو در علوم تربیتی، ۳(۳): ۴۸-۵۸.
آراد، م؛ آلیلو، ل؛ حبیب‌زاده، ح؛ خلخالی، ح؛اسم حسینی، غ. ر. (۱۳۹۹). بررسی تأثیر آموزش بر روی هوش معنوی پرستاران. مجله پرستاری و مامایی، ۱۸(۴): ۳۱۸-۳۲۹.
اربابی، ف؛ سراوانی، ش؛ زینلی پور، م. (۱۴۰۱). اثربخشی شفقت به خود بر به‌زیستی روانشناختی، کیفیت زندگی و تاب‌آوری در زوجین با تعارضات زناشویی. دوماهنامه علمی ـ پژوهشی فیض، ۲۶(۱)، ۸۲-۹۰.
اسوار، ش؛ اسوار، ش؛ پروین، ع. (۱۳۹۶). بررسی رابطه هوش معنوی و هوش هیجانی با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان. اولین کنفرانس بین المللی توسعه و ترویج علوم انسانی در جامعه، تهران.
آقایی، ب؛ کلانتری، ف. (۱۳۹۸). تاثیر یوگا بر تاب‌آوری و امید به زندگی در بیماران دیالیزی. هفتمین کنگره انجمن روانشناسی ایران، تهران.
بادزیان، ف؛ رضایی مقدم، ک؛ فاطمی، م. (۱۳۹۸). تحلیل میزان تاب‌آوری زنان کارآفرین روستایی با بهره‌گیری از مقیاس کانر- دیویدسون. سیاست نامه علم و فناوری، ۱۰(۱)، ۳۹-۵۰.
بهمئی، ج؛ مقیمی زارع، ف؛ بهرامی، ر؛ اسدی معصومه. (۱۳۹۷). بررسی ارتباط میان هوش معنوی و هوش هیجانی در دانشجویان پرستاری دانشکده علوم پزشکی آبادان. مجله تحقیقات سلامت در جامعه، ۴(۲)، ۴۷-۵۶.
تربتی نژاد، ح؛ علیمرادی، س. (۱۳۹۹). بررسی ارتباط هوش معنوی با پیشرفت تحصیلی و نقش میانجیگری انگیزش در دانش آموزان دوره متوسطه اول. مجله مطالعات و تحقیقات در علوم رفتاری، ۲.
جعفری، ل؛ حجازی، م؛ صبحی، ا. (۱۳۹۹). بررسی رابطه تاب‌آوری تحصیلی با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان و میانجی معنای تحصیلی. روان‌شناسی مدرسه و آموزشگاه، ۹(۳)، ۳۵-۴۹.
چنارانی، ر؛ جهانی افتخاری، م؛ برجی، ج؛ اصفهانیان، ح. (۱۳۹۹). بررسی هوش معنوی و عوامل مرتبط با آن در دانشجویان دانشکده علوم پزشکی نیشابور. بیهق، ۲۴(۴)، ۷۳-۸۱.
حجتی، ح؛ قیصران، ح؛ بخشانی، ن. م. (۱۳۹۷). ارتباط تاب‌آوری و کیفیت زندگی در والدین دارای کودک مبتلا به تالاسمی ماژور در شهر زاهدان. نشریه پژوهش توانبخشی در پرستاری، ۵(۱)، ۳۷-۴۳.
حسینی قمی، ط؛ جهان بخشی، ز. (۱۴۰۰). اثربخشی آموزش تاب‌آوری بر استرس و سلامت روان مادران دارای فرزند کم‌توان ذهنی. فرهنگ مشاوره و روان درمانی، ۱۲(۴۶)، ۱۰۵-۲۲۸.
دریازاده، س؛ یاوری، م؛ تقوی اردکانی، ع؛ خیرخواه، د؛ شریف، م. ر؛ آزادچهر، م. ج؛ باقری، ر. (۱۴۰۰). بررسی ارتباط هوش معنوی با عملکرد تحصیلی کارآموزان پزشکی بیمارستان شهید بهشتی کاشان. افق توسعه آموزش علوم پزشکی، ۱۲(۱)، ۲۵-۳۳.
دلاور، ع. (۱۴۰۱). روش تحقیق در روان‌شناسی و علوم تربیتی (ویراست پنجم). تهران: نشر ویرایش.
ذبیح‌الله‌زاده، ف؛ رشوند، پ؛ نعمت طاووسی، م. (۱۳۹۸). اثربخشی درمان رفتاری شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی والدمحور بر تاب‌آوری و خودتنظیمی هیجانی مادران نوجوانان مبتلابه اختلال بیش‌فعالی. مجله رویش روانشناسی، ۸(۱۲)، ۳۱-۳۸.
رحمتی، ف؛ یمینی، م؛ مهدیان، ح. (۱۴۰۰). تعیین نقش میانجی انگیزش تحصیلی در رابطه بین باورهای هوشی و تاب‌آوری تحصیلی در میان دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم بجنورد. فصلنامه علمی پژوهشنامه تربیتی دانشگاه آزاد واحد بجنورد، ۱۶(۶۶)، ۸۱-۹۴.
رشیدی، ش؛ وهابی، ا؛ صیادی، م؛ احمدیان، م؛ صیاد، س؛ لطیفی، ش؛ و همکاران. (۱۳۹۹). بررسی میزان هوش معنوی و عوامل مرتبط با آن در زنان شهر سنندج در سال ۱۳۹۶. مجله علوم پزشکی زانکو، ۲۱(۷۱)، ۱۸-۲۷.
سرمد، ز؛ حجازی، ا؛ بازرگان هرندی، ع. (۱۴۰۱). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: نشر آگاه.
سلطانی‌نژاد، ع؛ حاجی بیگی، ر. ا. (۱۴۰۰). بررسی تأثیر ویژگی‌های شخصیتی بر تاب‌آوری دانشجویان (مورد مطالعه: دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)). دوفصلنامه علمی تربیت پاسدار انقلاب اسلامی، ۱۰(۲۱)، ۸۱-۱۱۱.
سلیمانی، م؛ کارگر، م؛ بهادر، س. (۱۳۹۸). بررسی رابطه تاب‌آوری با جهت‌گیری مذهبی و وضعیت اقتصادی در والدین کودکان استثنایی. اولین کنفرانس ملی کودکان استثنایی از منظر روانشناسی تربیتی، علوم شناختی و آسیب‌شناختی، اهواز.
شاهی، ه؛ صادقی افجه، ز؛ عباس‌آبادی، ف. (۱۳۹۹). رابطه سبک‌های دلبستگی و خودکنترلی با رفتارهای پرخطر دانش‌آموزان دختر دبیرستان‌های شهر تهران. مجله پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری، ۵(۴۵)، ۱۲-۲۴.
شباهنگ، ر؛ خسروجاوید، م؛ احمدی، ع. (۱۳۹۷). نقش نگرش و تاب‌آوری در پیش‌بینی کیفیت زندگی والدین کودکان با نیازهای ویژه. سلامت روان کودک، ۵(۳)، ۱۱-۲۱.
شهبازیان خونیق، آ؛ حسنی، ا؛ رشبری دیبافر، م. (۱۳۹۸). نقش تشخیصی قلدری و هوش اخلاقی در احتمال خودکشی دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر سنندج در سال تحصیلی ۹۷-۱۳۹۶: یک مطالعه توصیفی. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، ۱۸(۱)، ۱۷-۳۰.
صاحبدل، ح؛ زهراکار، ک؛ دلاور، ع. (۱۳۹۵). تحلیل مسیر اثر خصوصیات شخصیتی، ویژگی‌های ارتباطی و بسترهای فرهنگی در وابستگی عاطفی زوج‌ها. پژوهش‌های مشاور، ۵۷, ۴-۲۳.
صادق زاده، ص؛ هدایت، ف.(1399)  فراتحلیل رابطه هوش معنوی با تاب آوری. مجله پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش، 3(26)، 74-63.
صدقی، پ، چراغی، ا و ذاکری، م. م. (1399). بررسی اثربخشی آموزش هوش معنوی بر تاب آوری و به زیستی روان شناختی زنان سرپرست خانوار. مطالعات زن و خانواده، 8(1)، 187-157.
عبدالرزاق نژاد، م، نخعی، م و میری م. (1399). بررسی رابطه هوش معنوی و کیفیت زندگی در پرستاران بیمارستان های آموزشی بیرجند. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، 27(3)، 301-307.
فرهادی، م، سبزه پرور، ح و قاسمیان، ج. (1397). عدم کارایی ضریب همبستگی پیرسن برای سنجش امنیت رمزنگاری تصویر. مجله پدافند الکترونیکی و سایبری، 6(2)، 91-83.
قدم پور، ع، حیدریانی، ل و برزگر بفرویی، م. (1398). اثربخشی درمان مبتنی بر بهبود کیفیت زندگی بر بهزیستی ذهنی، تاب‌آوری و رضایت زناشویی همسران جانبازان. مجله طب نظامی، 21(1)، 22-31.
کاظمینی، ت و مدرس غروی، م. (1398). رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و رفتارهای پرخطر در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مشهد. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، 12(1)، 15-26.
کیهانی، م، تقوایی، د، رجبی، ا و امیرپور، ب. (1393). همسانی درونی و تحلیل عوامل تأییدی مقیاس تاب آوری کانر- دیویدسون در دانشجویان دختر پرستاری. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 14(10)، 859-851.
گروسی فرشی، م. ت. (1380). هنجاریابی آزمون NEO در نمونه‌ای از دانشجویان دانشگاه‌های تبریز و شیراز. [پایان‌نامه کارشناسی ارشد یا طرح پژوهشی]. دانشگاه‌های تبریز و شیراز.
مظفری، ک. (1396). بررسی ویژگی های شخصیتی دانش آموزان و تاثیر آن بر خودکارآمدی تحصیلی. همایش ملی علوم انسانی، تهران.
نوذری، ع، ثابت، م و بشر دوست، س. (1400). اثربخشی آموزش مهارت‌های مدیریت استرس بر رفتارهای پرخطر دانش‌آموزان دختر. مجله پژوهش های کاربردی روانشناختی، 12(2)، 303-319.
وکیل زاده دیزجی، ا، ادیب، ی، دانشور، ز و طالبی ب. (1400). ساخت و بررسی پایایی و روایی پرسشنامه تکوین هوش معنوی دانش آموزان دوره دوم متوسطه. دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 14(3)، 82-91.
یارالهی، ن، رحیمی، م و خباز شیرازی، آ. (1397). بررسی رابطه تیپ شخصیتی D و ابعاد آن با افسردگی در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهرستان شاهین‌شهر. مجله روانشناسی و روانپزشکی.
 
دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 24
تابستان 1404
صفحه 310-325

  • تاریخ دریافت 02 اسفند 1404
  • تاریخ پذیرش 23 اسفند 1404
  • تاریخ اولین انتشار 23 اسفند 1404
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404