رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

پیش بینی نقش کاهش ارتباطات اجتماعی و بازداری پاسخ در افت مهارت های تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه اول

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد روانشناس تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد علوم‌تربیتی گرایش آموزش‌وپرورش پیش‌دبستانی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه آموزشی پیش از دبستان، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران
چکیده
هدف و زمینه: هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش پیش‌بین کاهش ارتباطات اجتماعی و بازداری پاسخ در افت مهارت‌های تحصیلی دانش‌آموزان دوره متوسطه اول در سال تحصیلی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ بود. با توجه به شرایط خاص آموزش در دوران همه‌گیری کرونا و تأثیر آن بر روابط اجتماعی و عملکرد شناختی، شناسایی عوامل موثر بر افت تحصیلی اهمیت دوچندانی یافته است.

روش پژوهش: این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر متوسطه اول شهر تهران در سال تحصیلی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ بود. نمونه آماری با استفاده از فرمول فیدل و تاپاچینگ (2007) و به روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای خوشه‌ای انتخاب شد که در نهایت ۳۵۰ دانش‌آموز به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه مهارت‌های مطالعه و یادگیری کانگاس (2009)، پرسشنامه ارتباطات اجتماعی زبوف (2010) و مقیاس رتبه‌بندی کارکردهای اجرایی بریف (2000) بود که به‌صورت آنلاین در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف (برای بررسی نرمال بودن)، و آزمون‌های رگرسیون ساده و چندگانه به شیوه همزمان تحلیل شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که کاهش ارتباطات اجتماعی به‌طور معناداری افت در مهارت‌های تحصیلی را پیش‌بینی می‌کند. همچنین مؤلفه بازداری پاسخ (از کارکردهای اجرایی) نیز قادر به پیش‌بینی بخشی از واریانس مهارت‌های تحصیلی دانش‌آموزان بود. زیرمؤلفه‌های حافظه فعال، آغازگری و برنامه‌ریزی به‌طور مثبت و معنادار با مهارت‌های تحصیلی مرتبط بودند. در مقابل، مؤلفه‌های انتقال توجه، کنترل هیجانی، سازماندهی اجزاء و نظارت/کنترل پیش‌بینی معناداری برای مهارت‌های تحصیلی ارائه ندادند.

بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌ها، می‌توان نتیجه گرفت که تقویت ارتباطات اجتماعی و برخی مؤلفه‌های کارکردهای اجرایی نظیر بازداری پاسخ و حافظه فعال، می‌تواند به ارتقای مهارت‌های تحصیلی دانش‌آموزان کمک کند. این یافته‌ها می‌توانند در طراحی مداخلات آموزشی و مشاوره‌ای در دوران پساکرونا به‌ویژه برای جبران افت تحصیلی دانش‌آموزان مورد استفاده قرار گیرند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Predicting the Role of Reduced Social Communication and Response Inhibition in the Decline of Academic Skills among Lower Secondary School Students

نویسندگان English

neda Mostafavi 1
Atena Tavakolian 2
Mansoureh karimzadeh 3
1 .M.A. in Educational Psychology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran
2 M.A. in Educational Sciences, specializing in Preschool Education, University of Rehabilitation Sciences and Social Health, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Pre-Primary Education, University of Rehabilitation Sciences and Social Health, Tehran, Iran
چکیده English

Purpose and Background:The present study aimed to investigate the predictive role of reduced social communication and response inhibition in the decline of academic skills among lower secondary school students during the 2020–2021 academic year. Given the special circumstances

of education during the COVID-19 pandemic and its impact on social relationships and cognitive functions, identifying the factors affecting academic decline has gained increasing importance.

Rersearch Method:This was a descriptive-correlational study. The statistical population included all male and female lower secondary school students in Tehran during the 2020–2021 academic year. A sample of 350 students was selected using Fidel and Tabachnick’s (2007) formula and a multi-stage cluster sampling method based on geographic school zones. Instruments included the Study and Learning Strategies Questionnaire (Kangas, 2009), the Social Communication Questionnaire (Zaboff, 2010), and the BRIEF Executive Function Rating Scale (2000), all administered online. Data were analyzed using descriptive statistics (mean and standard deviation), the Kolmogorov-Smirnov test for normality, and simple and multiple regression analyses.

Findings:The results indicated that reduced social communication significantly predicted declines in academic skills. Additionally, the response inhibition component of executive functioning explained part of the variance in students' academic skills. Subcomponents such as working memory, initiation, and planning positively and significantly predicted academic skills. In contrast, components like shifting attention, emotional control, organization of materials, and monitoring/control did not significantly predict academic skills.

Discussion and Conclusion: Based on the findings, improving social communication and enhancing specific executive functions—such as response inhibition and working memory—can contribute to the development of students' academic skills. These results can inform educational and counseling interventions in the post-COVID period, particularly in addressing academic setbacks experienced by students.

کلیدواژه‌ها English

Social Communication
Executive Functions
Response Inhibition
Academic Skills
Students
ابولقاسمی، ع، قائمی، ف، عباسی، م، عقیقی، آ، محمودیان، ح(1396). پیش بینی بازداری پاسخ بر اساس ابعاد خلق و خو در دانش آموزان دختر دارای نشانه های اختلال نافرمانی مقابله ای، فصلنامه روانشناسی افراد استثنایی، دوره هفتم، شماره ۲۶، 27-44.
ارجمند نیا، ع، حسنوند، م، اصغری نکاح، م،1397، تاثیر بازی های روانشناختی بر عملکرد توجه و بازداری پاسخ در کودکان دارای اختلال ریاضی، فصلنامه کودکان استثنائی سال هجدهم بهار 1397.دوره چهارم، شماره پیاپی(پیاپی 67). 18-5.
داورپناه، ا، نصرت فلاح، ع(1396). تاثیر آموزش مشاوره تحصیلی گروهی بربهبود مهارت‌های تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر، دوفصلنامه مشاوره کاربردی، دوره ششم، شماره 2: 52-41.
رامش، س، صمیمی، ز، مشهدی، ع(1396). بهبود بازداری شناختی کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی در بستر آموزش حافظه کاری هیجانی، فصلنامه روانشناسی شناختی دوره ششم، شماره 1: 15-1.
سامری یار، م، رازدا، م، همت یار، م(1399). تاثیر اموزش مهارت های تحصیلی بر انگیزش پیشرفت و عملکرد تحصیلی دانش اموزان پسر پایه ششم‌ ابتدایی در درس ریاضی، فصلنامه علمی تخصصی پژوهش در آموزش ابتدایی، سال دوم، شماره 3: 22-1.
سلطانی مجد، ام، تقی زاده، م، زارع، ح(1393). اثربخشی آموزش گروهی مهارتهای تحصیلی بر خود کارآمدی و انگیزش پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پسر سال اول دبیرستان، مجله علمی_پژوهشی علوم شناختی رفتاری، سال چهارم، شماره 2(پیاپی 7): 44-31.
شعبانی، س، پاشاشریفی، ح، میرهاشمی، م، ابراهیمی قوام. ح(1397). پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی بر اساس مولفه‌های مهارت تحصیلی و ویژگی‌های شخصیتی در دانشجویان علوم‌پزشکی شهید بهشتی، مجله روانشناسی و روانپزشکی، سال پنجم، دوره4،شماره2(پیاپی 2): 52-30.
صالحی، ر(1398). بررسی روایی، پایایی و ساختار عاملی پرسشنامه مهارت های تحصیلی فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره،سال دوم، شماره 4: صص22-10.
صباغیان، ع(1398).تاثیر روابط اجتماعی بر امنیت جامعه و آسیب شناسی آن از منظر قرآن، رساله دکتری.
عزیزیان م، اسدزاده ح، علیزاده ح، درتاج ف و سعدی پور ا(1396) طراحی بسته آموزشی کارکردهای اجرایی و ارزیابی اثربخشی آن بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دیر آموز، فصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری سال پنجم، دور5 شماره8 :137-113.
علی‌نژاد م، صباحی پ، کارگر برزی ح و مبین م (1397). اثربخشی تقویت حافظه‌کاری بر بازداری شناختی، مجله روانشناختی و روان پزشکی شناخت، سال پنجم، دوره 4 شماره6: 71-51.
قنبری، س، کلانتری، ف، مختارنیا، ا(1396). ادراک بین فردی، رویکردی در جهت تحلیل روابط اجتماعی، فصلنامه رویش روانشناسی، سال ششم، شماره 3(پیاپی 4): 28-20.
کوزه گرآرانی، ن(1399). اثربخشی آموزش مبتنی بر نقشه های مفهومی بر موفقیت، رضایت و مهارت‌های تحصیلی پایه ششم ابتدایی در درس کار و فناوری، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن.
گودرزی، ف(1396). اثربخشی بازی درمانی بر بهبود کارکردهای اجرایی (بازداری پاسخ، توجه) به کودکان دارای نشانه های بیش فعالی و نافرمانی مقابله‌ای، پایان نامه ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن.
نادری، ز(1395)، روابط اجتماعی، سلامت اجتماعی و شادی، پایان نامه ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب.                                                 
نصرت فلاح،ع، سوزنچی کاشانی، ش.(1395) تاثیر مشاوره تحصیلی گروهی بر افزایش مهارت های تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر متوسطه اول شهر خرم آباد، پایان‌نامه ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم آباد.
واصفیان، ف و میرشکار؛ح(1397). بررسی رابطه‌ی روابط اجتماعی و مشارکت در مدرسه بر موفقیت تحصیلی نوجوانان مختلف. مجله رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، شماره هفت، جلد اول، دوره 4: 161-144.
وفوری، ج.(1396). تاثیر آموزش مهارتهای مطالعه (روش برنامه ریزی ومدیریت زمان وروش تمرکز حافظه) بر میزان پیشرفت تحصیلی و انگیزش پیشرفت دانش آموزان ایرانی ساکن کشور تاجیکستان، مجله روانشناسی مدرسه، دوره ششم، دوره 7، شماره 64: 44-23.
وهایی م(1396). بررسی رابطه بین راهبرد های یادگیری خودتنظیمی (راهبردهای شناختی و فراشناختی)، با خودناتوان سازی، اهمال کاری تحصیلی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر متوسطه شهرستان اراک، پایان نامه ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک.

  • تاریخ دریافت 02 اسفند 1404
  • تاریخ پذیرش 23 اسفند 1404
  • تاریخ اولین انتشار 23 اسفند 1404
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404