رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

الگوی روابط علی عملکرد تحصیلی بر اساس انعطاف پذیری شناختی: نقش واسطه ای چالش پذیری تحصیلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف الگوی روابط علی عملکرد تحصیلی بر اساس انعطاف‌پذیری شناختی با نقش واسطه‌ای چالش‌پذیری تحصیلی انجام شد.

روش پژوهش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی بوده و در زمره تحقیقات همبستگی است. جامعه آماری (N=21000) شامل کلیه دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم مشغول به تحصیل در مدارس دولتی شهرستان اردبیل در سال 1402 بود. تعداد 170 نفر از این دانش‌آموزان به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و به‌صورت گروهی در محیط آموزشگاه‌ها به پرسشنامه‌های عملکرد تحصیلی فام و تیلور (1993) ، انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010) و چالش‌پذیری تحصیلی پورتر و همکاران (2011) پاسخ دادند. تحلیل داده‌های به دست آمده از طریق نرم‌افزار‌های Spss25 در سطح توصیفی و Smart Pls4 در سطح استنباطی انجام شد.

یافته‌ها: طبق نتایج تحلیل مسیر انعطاف‌پذیری شناختی (001/0>p؛ 18/0=β)، اثر مستقیم و مثبت بر عملکرد تحصیلی و (001/0>p؛ 50/0=β) اثر مستقیم و مثبت بر چالش‌پذیری تحصیلی دارد. همچنین انعطاف‌پذیری شناختی (005/0>p؛ 10/0=β) با نقش میانجی چالش‌پذیری تحصیلی بر عملکرد تحصیلی اثر غیرمستقیم دارد.

نتیجه‌گیری: با استناد به نتایج این پژوهش و وجود تاثیرات متقابل میان مفاهیم عملکرد تحصیلی، انعطاف‌پذیری شناختی و چالش‌پذیری تحصیلی، انتظار می‌رود فعالان حیطه آموزشی، مشاوران مدارس و معلمان با استقاده از برگزاری کارگاه‌ها و جلسات آموزشی انعطاف‌پذیری شناختی و چالش‌پذیری تحصیلی را در دانش‌آموزان تقویت کنند که از این طریق عملکرد تحصیلی دانش آموزان را بهبود ببخشند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Model Of Academic Performance Relationships Based On Cognitive Flexibility: The Mediating Role Of Academic Cchallenge

نویسندگان English

Mahshid Keyvanlou 1
Zahra Akhavi Samarein 2
1 MSc in School Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 Associate Professor, Department of Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
چکیده English

Background and Aim: This research aimed to model the causal relationships between academic performance and cognitive flexibility, with academic challenge as a mediating variable.

Methods: This applied research is a correlational study. The population (N=21000) included all high school students enrolled in public schools in Ardabil County in 2023.170 students were selected using a multi-stage cluster random sampling method and completed questionnaires on academic performance (Farn & Taylor, 1993), cognitive flexibility (Dennis & Vandewal, 2010), and academic challenge (Porter et al., 2011) in group settings at their schools. Data analysis was performed using SPSS 25 (descriptive level) and Smart PLS 4 (inferential level).

Results: Path analysis results showed that cognitive flexibility had a direct and positive effect on academic performance (p < 0.001; β = 0.18) and a direct and positive effect on academic challenge (p < 0.001; β = 0.50). Cognitive flexibility also had an indirect effect on academic performance through the mediating role of academic challenge (p < 0.005; β = 0.10).

Conclusion: Based on the findings of this research and the identified interplay between academic performance, cognitive flexibility, and academic challenge, it is expected that educational stakeholders, school counselors, and teachers will strengthen cognitive flexibility and academic challenge in students through workshops and training sessions. This, in turn, is expected to improve students' academic performance.

کلیدواژه‌ها English

academic performance
cognitive flexibility
academic challenge
students
پاشایی، زهره؛ تقی‌پور، ابراهیم؛ و خوش کنش، ابوالقاسم. (1388). تاثیر آموزش مهارت های مقابله با هیجان ها در اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی دختران دبیرستانی. روان شناسی کاربردی، 3(4 (12))، 20-7.
درتاج، فریبرز؛ و دلاور، علی. (1384). تاثیر شبیه سازی ذهنی فرآیندی و فرآورده ای در بهبود کارکرد و پیش رفت تحصیلی دانش جویان. اندیشه های نوین تربیتی، 1(2-3)، 21-7.
رنج بخش، معصومه؛ میرهاشمی، مالک؛ و ابوالمعالی، خدیجه. (1400). روابط ساختاری بین مهارت‌های اجتماعی عاطفی و عملکرد تحصیلی: نقش میانجی‌گر انگیزش تحصیلی. فصلنامه علمی پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 9(1)، 88-75.
زغیبی قناد، سیمین. (1401). بررسی مدل علّی رابطه مشغولیت رفتاری و شناختی با چالش پذیری تحصیلی با میانجی گری هیجان های امید، خستگی و اضطراب یادگیری در دانش آموزان دختر دبیرستانی. سواد تربیتی معلم، 2(1)، 119-104.
زغیبی قناد، سیمین؛ بارانیان، سحر؛ و عالی‌پور، سیروس. (1398). بررسی رابطه‌ی ادراکات از کیفیت کلاس درس و انعطاف‌پذیری شناختی با چالش‌پذیری تحصیلی و عملکرد تحصیلی در دانش‌آموزان دبیرستانی. روان شناسی مدرسه و آموزشگاه، 8(4)، 112-130.
سپهریان آذر، فیروز و احمدی، رؤیا. )1396). بررسی رابطه خودکارآمدی تح صیلی با ر ضایت از مدرسه در دانش آموزان. پنجمین کنگره علمی پژوهشی سراسری توسعه و ترویج علوم تربیتی و روان شناسی، جامعه شناسی و علوم فرهنگی اجتماعی ایران. انجمن تو سعه و ترویج علوم و فنون بنیادین.
سلطانی، اسماعیل؛ شاره، حسین؛ بهرینیان، سید عبدالمجید؛ و فرمانی، اعظم. (1392). نقش واسطه‌ای انعطاف‌پذیری شناختی در ارتباط بین سبکهای مقابله‌ای و تاب‌آوری با افسردگی. نشریه پژوهنده، 18(2)، 96-88.‎
سیفی، فردین؛ حجازی، مسعود؛ صبحی، افسانه؛ و کیانی، قمر. (1401). رابطه هوش معنوی و وجدان تحصیلی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان با نقش واسطه ای سرسختی تحصیلی. پژوهش در دین و سلامت، 8(1 )، 80-69.
فردوسی، سیده زهرا؛ سپاه‌منصور، مژگان؛ و قنبری پناه، افسانه. (1400). تدوین مدل علی عملکرد تحصیلی بر اساس باورهای هوشی و انعطاف پذیری شناختی در دانش آموزان پایه نهم. نظریه و عمل در تربیت معلمان، 7(12)، 24-1.
فردوسی، سیده زهرا؛ سپاه‌منصور، مژگان؛ و قنبری پناه، افسانه. (1401). رابطه باورهای هوشی و انعطاف‌پذیری شناختی با عملکرد تحصیلی : بررسی نقش واسطه‌ای حمایت اجتماعی ادراک‌شده و ادراک خویشتن در دانش‌آموزان. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 16(56)، 90-76.
کهندانی، مهدیه؛ و ابوالمعالی الحسینی، خدیجه. (1396). ساختار عاملی و ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی پرسشنامه‌ انعطاف‌پذیری شناختی دنیس، وندروال و جیلون. فصلنامه علمی روش ها و مدل های روانشناختی، 8(29)، 70-53.
کیوانلو، مهشید؛ اخوی ثمرین، زهرا؛ و احمدی، شیرین. (1403). الگوی روابط ساختاری پیش‌بینی عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان بر اساس مهارت‌های حل مسئله و باورهای هوشی با نقش میانجی چالش‌پذیری تحصیلی. مجله علوم پزشکی صدرا، 13(1)، 181-169. 
محمدلو، مریم؛ ستوده، نعمت؛ قربانی، راهب؛ و طالع پسند، سیاوش. (1403). اثربخشی توان‌بخشی شناختی بر بهبود توجه انتخابی، انعطاف‌پذیری شناختی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص. فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 15(1)، 340-317.
مقدم، صفورا. (1402). بررسی ارتباط میان خودکارآمدی تحصیلی و خلاقیت هیجانی با عملکرد تحصیلی. کاوش های نوین در علوم محاسباتی و مدیریت رفتاری، 1(2)، 124-117.
مهدوی راد، حجت؛ فرزاد، ولی‌الله؛ و کوشکی، شیرین. (1399). مدل ساختاری عملکرد تحصیلی بر اساس اهداف پیشرفت، خودکارآمدی تحصیلی با میانجیگری راهبردهای شناختی در دانش آموزان دوره دوم متوسطه. شناخت اجتماعی، 9(18)، 103-122.
دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 24
تابستان 1404
صفحه 227-239

  • تاریخ دریافت 29 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 14 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 27 اردیبهشت 1404
  • تاریخ اولین انتشار 27 اردیبهشت 1404
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404