رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

طراحی و ارزیابی اثربخشی برنامه آموزش مبتنی بر طرحواره درمانی بر خودکارآمدی افراد دارای آسیب بینایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی و آموزش کودکان اشتثنایی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه روانشناسی و آموزش کودکان اشتثنایی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استاد ممتاز، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
هدف از این پژوهش طراحی و ارزیابی اثربخشی برنامه آموزش مبتنی برطرحواره درمانی بر خودکارآمدی افراد دارای آسیب بینایی بود. روش پژوهش از لحاظ هدف بنیادی و کاربردی و از تحقیقات،ترکیبی-اکتشافی به شمار می رود. جامعۀ آماری پژوهش در بخش کیفی شامل کتب و مقالات تخصصی فارسی و انگلیسی در حوزه آموزش مبتنی بر طرحواره درمانی در 20 سال اخیر بود که با روش نمونه گیری هدفمند گروه نمونه انتخاب شدند. سپس مؤلفه‌های طرحواره درمانی از آن ها استخراج و با روش کیفی تحلیل مضمون کدگذاری شدند. درنهایت بستۀ طرحواره درمانی طی هیجده جلسه تدوین شد و روایی صوری و محتوایی آن توسط متخصصان تایید شد. روش پژوهش در بخش کمی از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری پژوهش در این بخش شامل افراد دارای آسیب بینایی مرکز rp تهران بود که دارای پرونده توانبخشی بودند. حجم نمونه شامل 40 نفر (20 نفر گروه آزمایش و 20 نفر گروه گواه) از جامعه آماری به شیوه نمونه-گیری هدفمند انتخاب شده و در گروه گواه و آزمایش جایدهی شدند. برای گروه آزمایشی، آموزش مبتنی برطرحواره درمانی اجرا شد در حالیکه گروه کنترل آموزشی دریافت نکردند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه خود‌کارآمدی (بندورا، 2006) بود. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که آموزش مبتنی برطرحواره درمانی بر بهبود خودکارآمدی در مراحل پس‌آزمون و پیگیری تاثیر معنی‌دار داشته است (01/0P<). یافته‌های این پژوهش اطلاعات مفیدی را در ارتباط با آموزش مبتنی برطرحواره درمانی فراهم می‌کند و مشاوران و روانشناسان می‌توانند برای بهبود خودکارآمدی افراد دارای آسیب بینایی از این مداخله استفاده نمایند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The effectiveness of the training program based on schema therapy on self-efficacy of people with visual impairment

نویسندگان English

nasim geramizadegan 1
Parisa Tajali 2
Gholamali Afrooz 3
Sogand Ghasemzadeh 4
1 Ph.D. Student, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Distinguished Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.
4 Assistant professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

The purpose of this research was to design and evaluate the effectiveness of a training program based on schema therapy on the self-efficacy of visually impaired people. The research method is considered to be fundamental and applied in terms of its purpose, and it is considered to be a combination-exploratory research. The statistical population of the research in the qualitative part included Persian and English specialized books and articles in the field of education based on schema therapy in the last 20 years, which were selected by the purposeful sampling method of the sample group. Then the therapeutic schema components were extracted from them and coded with the qualitative method of thematic analysis. Finally, the schema therapy package was compiled during eighteen sessions and its formal and content validity was confirmed by experts. The research method in the quantitative part was a semi-experimental type with a pre-test-post-test design and follow-up with a control group. The statistical population of the research in this section included people with visual impairments of RP Center in Tehran who had rehabilitation records. The sample size includes 40 people (20 people in the experimental group and 20 people in the control group) from the statistical population selected by purposeful sampling and placed in the control and experimental groups. For the experimental group, training based on schema therapy was implemented, while the control group did not receive training. The research tool included self-efficacy questionnaire (Bandura, 2006).The data was analyzed using the analysis of variance test with repeated measurements. The results showed that training based on schema therapy had a significant effect on improving self-efficacy in the post-exam and follow-up stages (P<0.01). The findings of this research provide useful information related to schema therapy-based training, and counselors and psychologists can use this intervention to improve self-efficacy of visually impaired people.

کلیدواژه‌ها English

schema therapy
self-efficacy
visual impairment
اسماعیل زاد، نگین؛ اکبری، بهمن. (1400). اثربخشی طرحواره درمانی بر خودکارآمدی جنسی، رضایت زناشویی و طرحواره‎های ناسازگار اولیه در زوجین با تعارضات زناشویی. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 64(1): 2296-2286.
پشنگیان، نیلا؛ کیخسروانی، مولود؛ امینی، ناصر؛ عباسی، مسلم. (1402). مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی ذهنیت مدار و آموزش کنترل تکانه بر خودکنترلی و خودکارآمدی رفتاری- هیجانی پسران دارای اختلال بی نظمی خلق اخلالگر. فصلنامه دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 24(92): 252-233.
حیاتی، معصومه؛ شهنی ییلاق، منیجه؛ و کیخسروانی، مولود. (1402). تأثیر طرحواره‌درمانی بافتاری بر حساسیت بین‌فردی و خودکارآمدی مقابله‌ای دخترهای نوجوان دارای اضطراب اجتماعی. فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 14(1)، 114-99.
صنیعی آباده، سایه ناز؛ سجادیان، ایلناز؛ بهرامی­پور اصفهانی، منصوره. (1402). اثربخشی طرحواره درمانی بر تحریک پذیری و خودکارآمدی در روابط با همسالان در کودکان دارای اختلال بی نظمی خلق اخلالگر. فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی، 18(72): 180-171.
فدوی­نیا، پریس؛ خیاطان، فلور. (1400). اثر بخشی طرحواره درمانی بر محرومیت هیجانی، اضطراب، افسردگی و استرس در زنان مبتلا به سو هاضمه عملکردی شهر اصفهان. اندیشه و رفتار در روان شناسی بالینی. 16(59): 36-27.
مرادی، شیوا؛ مرادی، شهرزاد. (1402). اثر بخشی آموزش رویکرد طرحواره درمانی بر خود کارآمدی، عزت نفس و جرات ورزی زنان سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی شهر کرج. نشریه روانشناسی زن، 4(2): 16-9.
ناصری، اکرم (1394). تاثیر خودکارآمدی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و مقایسه  این تاثیر در دانش آموزان پسر ورزشکار و غیر ورزشکار دوره دوم متوسطه شهریار، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج.

  • تاریخ دریافت 27 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 01 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش 05 آذر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 29 فروردین 1404
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404