رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

اثربخشی برنامه توانمندسازی ذهنی خانواده محور بر حافظه فعال و توجه دانش‌آموزان دیرآموز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استاد گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی برنامه توانمندسازی ذهنی خانواده محور بر حافظه فعال و توجه دانش‌آموزان دیرآموز بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. از میان ‌دانش‌آموزان دیرآموز پایه اول ابتدایی شهر تهران که در سال تحصیلی 1403-1402 مشغول به تحصیل بودند، به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله ای، تعداد 34 دانش آموز پسر دیرآموز به همراه والدین‌شان از مدارس ابتدایی منطقه 10 شهر تهران انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه 17 نفری آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش، برنامه توانمندسازی ذهنی خانواده محور را در 18 جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کردند، در حالی که به گروه کنترل این آموزش ارائه نشد. ابزارهای پژوهش شامل آزمون حافظه فعال برای کودکان (حاف‌بک) و نرم افزار استروپ پیچیده بود. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس چند متغیری با اندازه‌گیری مکرر و نرم افزار spss-23 استفاده شد. نتایج نشان داد که برنامه توانمندسازی ذهنی خانواده محور بر بهبود مولفه‌های حافظه فعال (حلقه واج شناختی، صفحه دیداری-فضایی و مجری مرکزی) و توجه (نمره تداخل، زمان تداخل، پاسخ صحیح، پاسخ خطا) دانش‌آموزان دیرآموز تاثیر معناداری داشت (001/0>p). یافته‌های این پژوهش نشان داد که استفاده از برنامه توانمندسازی ذهنی خانواده محور می‌تواند مداخله‌ای بالقوه امیدار کننده باشد که می‌تواند زمینه را برای بهبود فرآیندهای شناختی دانش‌آموزان دیرآموز فرآهم آورد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Effectiveness family based mental empowerment program on working memory and attention of slow learners’ students

نویسندگان English

Samad Azimi 1
Gholamali Afrooz 2
Aliakbar Arjmandnia 2
Bagher Ghobari bonab 2
1 Department of Psychology and Education of Exceptional children, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

The aim of this study was to Effectiveness family based mental empowerment program on working memory and attention of slow learners’ students. The method present study was experimental with a pretest-posttest design with a control group. From all slow learning students at first grade of elementary school in Tehran in the academic year of 2023-2024, 34 students and their parents were selected from elementary schools in district 10 of Tehran by multi-stage cluster sampling method. The participants were randomly divided into two groups of 17 people (experimental and control groups). The experimental group received the family based mental empowerment program in 18 sessions, while the control group was not given this training. The tools included the Working Memory Test Battery for Children (Arjamandnia, 2016), the complex Stroop Test Software (Ridley Stroop, 1935), and the students’ report sheets. The data were analyzed using ANOVA and MANOVA with repeated measures. The results showed that the family mental empowerment program had a significant effect on improving the components of working memory (phonological loop, visual-spatial plane and central executive) and attention (interference score, interference time, correct answer, error answer) of late learners (p<0.001). Therefore, the family based mental empowerment program can be a promising intervention for slow learners.

کلیدواژه‌ها English

mental empowerment
family based
working memory
attention
slow learner
ارجمندنیا، علی اکبر. (1396). مجموعه آزمون حافظه فعال برای کودکان (حاف‌بک)، انتشارات رشد فرهنگ، تهران.
ارجمندنیا، علی اکبر؛ شکوهی یکتا، محسن. (1397). بهبود حافظه فعال (چاپ دوم)، تهران: انتشارات تیمور زاده.
ارجمندنیا، علی اکبر، قاسمی، سولماز (1398). دستورالعمل بسته آموزشی-توانبخشی کارکردهای اجرایی بتا. انتشارات رشد فرهنگ، تهران.
افروز، غلامعلی. (1400). مقدمه‌ای بر روان‌شناسی و آموزش و پرورش کودکان استثنایی (چاپ سی و هشتم)، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
باعزت، فرشته؛ صفری، ندا؛ نعمتی میرده، حدیثه. (1399). اثربخشی آموزش نرم افزار ان بک بر حافظه فعال دیداری و غیردیداری دانش‌آموزان دیرآموز، ششمین همایش بین المللی روان‌شناسی مدرسه.
بشیری، آزاده؛ شاهمرادی، لیلا؛ علیزاده سواره، بهروز؛ قاضی سعیدی، مرجان. (1401). شناسایی برنامه‌های کامپیوتری بازتوانی شناختی موثر در ارتقاء توجه در کودکان و نوجوانان مبتلا یه اختلال نقص توجه-بیش فعالی، مجله انفورماتیک سلامت و زیست پزشکی ، 9 (4)، 277-288.
سیف نراقی، مریم؛ فریقی، سهیلا. (1392). بررسی چگونگی تعامل اولیا، معلمان، دانش‌آموزان عادی و دیرآموز و رابطه آن با افت تحصیلی دیرآموزان در مدارس عادی، تعلیم و تربیت استثنایی، 5(118)، 14-23.
قاسمی، سولماز؛ ارجمندنیا، علی اکبر؛ غلامعلی لواسانی، مسعود. (1398). طراحی بسته توانبخشی شناختی خانواده محور و بررسی تاثیر آن بر کارکردهای اجرایی دانش آموزان نارساخوان، توانمندسازی کودکان استثنایی، (2)، 200-215.
گندمی، زینب؛ ارجمندنیا، علی اکبر؛ افروز، غلامعلی (1400). اثربخشی بسته توانبخشی شناختی مبتنی بر کارکردهای اجرایی بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دیرآموز، فصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری، 9 (16)، 1-15.

  • تاریخ دریافت 18 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 29 فروردین 1404
  • تاریخ پذیرش 14 بهمن 1403
  • تاریخ اولین انتشار 14 بهمن 1403
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404