رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

بررسی رابطه کارکردهای اجرایی با پیشرفت تحصیلی با نقش میانجی مشکلات هیجانی-رفتاری در دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد روان‌شناسی، گرایش روان‌شناسی اسلامی مثبت‌گرا، واحد تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه روان شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
چکیده
هدف: مدرسه به‌عنوان نهاد اصلی آموزش، بستر تعامل کارکردهای اجرایی و پیامدهای تحصیلی را فراهم می‌کند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه کارکردهای اجرایی با پیشرفت تحصیلی با نقش میانجی مشکلات هیجانی-رفتاری در دانش‌آموزان انجام شد.

روش: این پژوهش با طرح همبستگی و رویکرد مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان 7 تا 15 سال مقاطع ابتدایی و متوسطه اول شهرستان دلفان (استان لرستان) در سال تحصیلی 1402–1403 بود. از میان جامعه، 280 دانش‌آموز با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه پیشرفت تحصیلی، مقیاس BRIEF2 و پرسشنامه مشکلات رفتاری- هیجانی بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندمتغیری و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزار AMOS-24 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد کارکردهای اجرایی با پیشرفت تحصیلی و نیز با مشکلات هیجانی-رفتاری دانش‌آموزان رابطه معنادار دارد. همچنین مشکلات هیجانی-رفتاری با پیشرفت تحصیلی رابطه معنادار داشتند و نقش میانجی آن‌ها در رابطه بین کارکردهای اجرایی و پیشرفت تحصیلی تأیید شد (001/ 0P<).

نتیجه‌گیری: افته‌ها نشان می‌دهد کارکردهای اجرایی و تنظیم هیجانی-رفتاری در پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان نقش مهمی دارند. بنابراین، مداخلات آموزشی و روان‌شناختی با تمرکز بر تقویت کارکردهای اجرایی و کاهش مشکلات هیجانی-رفتاری می‌تواند به بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان منجر شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Relationship Between Executive Functions and Academic Achievement in Students: The Mediating Role of Emotional and Behavioral Problems

نویسندگان English

Khadijeh Hosseini 1
Kamal Parhon 2
1 M.A. in Psychology, specialization in Islamic Positive Psychology, Islamic Azad University, Tehran Branch, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Psychology, Kharazmi University, Tehran, Iran.
چکیده English

Background: School, as the main institution of education, provides a context for the interaction between executive functions and academic outcomes. Accordingly, the present study aimed to investigate the relationship between executive functions and academic achievement, with the mediating role of emotional and behavioral problems in students.
.
Methods: This study employed a correlational design using a structural equation modeling approach. The statistical population consisted of all 7- to 15-year-old students in elementary and lower secondary schools in Delfan County, Lorestan Province, during the 2023-2024 academic year. From this population, 280 students were selected using stratified random sampling. The research instruments included the Academic Achievement Questionnaire, the BRIEF2 scale, and the Emotional-Behavioral Problems Questionnaire. Data were analyzed using Pearson correlation coefficient, multiple regression, and structural equation modeling in AMOS-24.
Results: The findings showed that executive functions had a significant relationship with academic achievement as well as with students’ emotional and behavioral problems. In addition, emotional and behavioral problems were significantly associated with academic achievement and their mediating role in the relationship between executive functions and academic achievement was confirmed (P < 0.001).
Conclusion: The findings indicate that executive functions and emotional-behavioral regulation play an important role in students’ academic achievement. Therefore, educational and psychological interventions focusing on strengthening executive functions and reducing emotional-behavioral problems may lead to improved academic performance in students.

کلیدواژه‌ها English

Executive functions
academic achievement
emotional-behavioral problems
احدی، بتول. (1390). مقایسه مشکلات رفتاری و پیشرفت تحصیلی در کودکان با و بدون مشکلات حرکتی. آرشیو توانبخشی (توانبخشی)، 10(1)، 32-36.
قاسم‌زاده، الهام، پناهی قراداغلو، مهدی، و مینایی، حسین. (۱۴۰۰). بررسی اثر جامعه‌پذیری سازمانی و سرمایه اجتماعی بر مسئولیت‌پذیری با نقش میانجی تعهد سازمانی. پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، ۱۱(42)، ۵۳-۷۴.
اسماعیل پور، خلیل و محمد زاده، رضا. (1403). روابط ساختاری راهبردهای شناختی تنظیم هیجان با نشانه های اختلال‌های ‌‌‌ نقص توجه-بیش فعالی، سلوک و نافرمانی مقابله ای در کودکان دبستانی، پژوهش های نوین روانشناختی،18(72)،21-29.
پرهون کمال و پرهون هادی.(1399). تأثیر مداخلۀ توان‌بخشی شناختی برکارکردهای اجرایی و توجه دانش‌آموزان دارای مشکل یادگیری. فصلنامه روانشناسی شناختی. ۷ (۳)،۹۰-۱۰۷.
پرهون، کمال، علیزاده، حمید، حسن آبادی، حمیدرضا، دستجردی کاظمی، مهدی.(1398). تمایز شناختی دانش آموزان با اختلال یادگیری ویژه و مشکل یادگیری: نقش حافظه کاری، سرعت پردازش و حل مسأله. تازه های علوم شناختی، ۲۱ (۳)، ۱۸-۳۰.
پرهون کمال، پرهون هادی  و ترول لیزا.(1401). ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه پارسی مقیاس کارکردهای اجرایی بزرگسالان. تازه های علوم شناختی. ۲۴ (۴)، ۲۹-۴۳
پرویز، کورش و شریفی، مسعود.(1390). رابطه راهبردهای شناختی و فراشناختی با میزان موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان شهری و روستایی مقطع متوسطه. دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، ۴(۱)،۱-۶.
چاقوساز، مرضیه. (1398). اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی بر مشکلات درونی سازی شده کودکان با اختلال طیف اتیسم،چهارمین همایش ملی روان شناسی تربیتی شناختی،تهران.
خداپناهی، محمدکریم، باعزت، فرشته، حیدری، محمود، و شهیدی، شهریار. (1380). بررسی نقش راهبردهای شناختی و انگیزشی در پیشرفت تحصیلی و کاهش مشکلات روان شناختی دانشجویان. مجله روانشناسی، 4(4)، 331-346.
سعیدی، امیررضا و سعیدی گراغانی، عباس(1398). تاثیر عوامل روانشناختی بر کارایی تحصیلی دانش آموزان،ششمین کنفرانس بین المللی دستاوردهای نوین پژوهشی در علوم انسانی و مطالعات اجتماعی و فرهنگی،اصفهان.
شبانزاده، علی، نصری، صادق و دماوندی، مجیدابراهیم. (1401). نقش کارکردهای اجرایی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان،دومین کنفرانس ملی مدیریت، روان شناسی و علوم رفتاری،تهران.
طهماسبی، مژگان طهماسبی، سیروس، دهقانی، الهام و جمالی، اعظم. (1403). بررسی عوامل مهم روان شناختی و تاثیر گذاری آن بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان،اولین همایش ملی نگرش های نوین در مسائل آموزش و پرورش،رامشیر.
فتحی آذر، اسکندر، گل پرور، فرشته، میر نسب، میر محمود، واحدی، شهرام. (1395). مطالعه پدیدارشناختی مشکلات رفتاری در دانش‌آموزان دبیرستانی:چالش‌های هیجانی- اجتماعی و تحصیلی. مشاوره کاربردی،6(2)،53-72.
قنبری طلب محمد، فولاد چنگ محبوبه، قنبری علی.(1397). رابطه راهبردهای شناختی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رشته های نظری مقطع متوسطه . رویش روان شناسی، ۷(۴)،۲۳-40.
یحیی پور، معصومه (1402). بررسی رابطه بین خلاقیت شناختی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مقطع ابتدایی،ششمین همایش بین المللی روانشناسی، علوم تربیتی و مطالعات اجتماعی، همدان.
شهیم، سیمین، یوسفی، فریبا، و شکرکن، حسین. (۱۳۸۶). بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه مشکلات رفتاری- هیجانی کوا و پترسون (فرم تجدید نظر شده) در دانش‌آموزان دبستانی شهر شیراز. مجله علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، ۳(4)، ۱۳-۳۰.

  • تاریخ دریافت 10 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 06 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 10 مرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 10 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405