رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

تاثیر آموزش فبک بر مهارت تفکر انتقادی دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی بر حسب عملکرد تحصیلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، برنامه‌ریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار، برنامه‌ریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار، تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
پژوهش حاضر به منظور " بررسی اثربخشی آموزش فلسفه برای کودکان (فبک) بر مهارت تفکرانتقادی دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی در سه بعد خلاقیت، بلوغ‌شناختی و درگیری ذهنی" اجرا شد؛ ضمنا تاثیر این روش بر تفکر انتقادی سه دسته از دانش‌آموزان (قوی- متوسط- ضعیف) مورد بررسی قرار گرفت. از جامعه دانش‌آموزان دختر پایه چهارم ابتدایی منطقه 15 شهر تهران، یک مدرسه با روش خوشه‌ای انتخاب شد و به طور تصادفی دو کلاس پایه چهارم در گروه‌ آزمایش و کنترل قرار گرفتند. روش پژوهشی از نوع شبه‌آزمایشی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. برای اندازه‌گیری تفکر انتقادی دانش‌آموزان از پرسشنامه تفکر انتقادی ریتکس (2003) استفاده شد. مداخله آموزشی در قالب روش فبک در 12 جلسه آموزشی 60 دقیقه‌ای برای گروه آزمایش انجام شد. یافته‌های حاصل از آزمون تحلیل کواریانس چندمتغیری (MANCOVA) نشان داد که روش فبک بر بهبود تفکر انتقادی دانش‌آموزان در سه بعد خلاقیت، بلوغ‌شناختی و درگیری ذهنی، تاثیر دارند. میزان تاثیر آموزش فبک بر مهارت تفکر انتقادی بر اساس عملکرد تحصیلی، در بین دانش‌آموزان متوسط و ضعیف تفاوت معناداری وجود ندارد؛ اما بین دانش‌آموزان قوی و ضعیف و همپنین دانش‌آموزان قوی و متوسط تفاوت معنادار است. در پایان به این موضوع که اجرای موفق این روش نیازمند توجه هم‌زمان به محتوای آموزشی، شیوه تدریس و ایجاد فضایی مشارکتی است که بتواند پاسخگوی تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان باشد، تاکید و به برخی پیشنهادات کاربردی اشاره شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Effect of P4C Training on Critical Thinking Skills of Fourth Grade Elementary Students in Terms of Academic Performance

نویسندگان English

elham ramshini 1
Marzieh Dehghani 2
Mehdi Badali 3
1 Master degree, Curriculum Planning, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Curriculum Planning, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Educational Technology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

The present study was conducted to "investigate the effectiveness of Philosophy for Children education on the critical thinking skills of fourth grade elementary school students in the three dimensions of creativity, cognitive maturity, and mental engagement." In addition, the effect of this method on the critical thinking of three groups of students (strong-average-weak) was examined. From the population of fourth grade elementary school female students in District 15 of Tehran, one school was selected using a cluster method and two fourth grade classes were randomly assigned to the experimental and control groups. The research method was a quasi-experimental type with pre-test and post-test. The Ricketts Critical Thinking Questionnaire (2003) was used to measure students' critical thinking. Educational intervention in the form of the P4C method was carried out in 12 60-minute training sessions for the experimental group. The findings from the multivariate analysis of covariance (MANCOVA) test showed that the P4C method has an effect on improving students' critical thinking in three dimensions: creativity, cognitive maturity, and mental engagement. There is no significant difference in the effect of P4C training on critical thinking skills based on academic performance between average and weak students; however, there is a significant difference between strong and weak students and between strong and average students. Finally, it is emphasized that the successful implementation of this method requires simultaneous attention to educational content, teaching methods, and creating a collaborative environment that can respond to individual differences among students, and some practical suggestions are mentioned.

کلیدواژه‌ها English

Critical thinking
Philosophy for children
Effectiveness
Academic performance
Fourth grade
اسماعیل‌زاده، تیمور؛ الله‌کرمی، آزاد و موسوی، فرانک. (1397). اثربخشی چندرسانه‌ای فلسفه برای کودک بر حل‌مسئله دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی، فصلنامه فناوری آموزش، 12(3)، 239-247.
پورینه خلخال، رویا؛ مقدس جعفری، محمدتقی و کرمی‌پورشمس‌آبادی، محمدرضا. (1392). بررسی تاثیر آموزش فلسفه بر ارتقای مهارت‌های پرسشگری و تفکر انتقادی دانش‌آموزان دختر پایه پنجم، نشریه فلسفه و کودک، 1(2)، 37-51.
حیدری، مهدی، جعفری، محمد، و کاظمی، مریم. (۱۴۰۰). تأثیر ادراک کارکنان از فرهنگ سازمانی در رضایت شغلی و تمایل به ترک خدمت آنان (مطالعه موردی: کارکنان شرکت برق شهرستان اردبیل). شریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، ۵(۱۷)، ۱۱۳۱۲۳.
حیرانی، سعید؛ فیروزی مقدم، محمود و علوی مقدم، مهیار. (1400). مهارت تفکر انتقادی در ادبیات کودک. مجله پژوهش‌های فلسفی.15(37)، 397-417.
طالعی، سارا. (1391). تاثیر آموزش فلسفه به کودکان بر شرد مهارت‌های بنیادی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
فلاح‌مهنه، تورج؛ یمینی، محمد و مهدیان، حسین. (1397). تاثیر رویکرد محتوایی آموزش فلسفه برای کودکان بر باورهای فراشناختی و تفکر انتقادی دانش‌آموزان ابتدایی. فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی، 12(42)، 157-172.
کلانتری، شکوه السادات وخسروی، مریم. (1393). بررسی اثربخشی اجرای برنامه آموزش فلسفه به کودکان بر کاهش تفکرات غیرمنطقی دانش آموزان دختر کلاس اول مقطع راهنمایی شهرستان بروجنروانشناسی بالینی و شخصیت، 12 (2)، 37-48.
مرادی و آذرشاب (1395). آموزش فلسفه به کودکان در پرورش و رشد قدرت تفکر در کودکان و دانش‌آموزان.
مظاهرآبادی، مظاهر و نوشادی، ناصر. (1397). ارزشیابی جایگاه مهارت‌های تفکر انتقادی در برنامه درسی ریاضیات دوره متوسطه مدارس عادی و تیزهوش. فناوری آموزش. 13 (1). 40-48.
نادری، عزت‌الله؛ تجلی نیا، محمود و شریعتمداری، سیف‌الله. (1391). بررسی تأثیر اجرای برنامة «فلسفه برای کودکان» در پرورش خلاقیت دانش‌آموزان پسر پایة اول مقطع متوسطة منطقة 14 تهرانتفکر وکودک، 3 (5)، 91-117.
هدایتی، فریفته و ناجی، مهدی. (1398). الگوی نظام مند تحول بنیادین در آموزش و پرورش از منظر مقام معظم رهبری. پژوهش در آموزش زبان و ادبیات فارسی. 5(16): 21-12

  • تاریخ دریافت 25 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 09 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 17 اردیبهشت 1405
  • تاریخ اولین انتشار 17 اردیبهشت 1405
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1405