رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

واکاوی مؤلفه‌های یاددهی-یادگیری در عملکرد معلمان ابتدایی: مقایسه دانش‌آموختگان دانشگاه فرهنگیان و مهارت‌آموزان ماده ۲۸

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه آموزش روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران
2 گروه آموزشی مشاوره و روانشناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
چکیده
پیشینه و اهداف: فرآیند یاددهی-یادگیری هسته مرکزی حرفه معلمی و مهم‌ترین عامل تأثیرگذار بر کیفیت آموزش است. پژوهش‌های پیشین عمدتاً به مقایسه کلی عملکرد دو گروه از معلمان (دانش‌آموختگان دانشگاه فرهنگیان و مهارت‌آموزان ماده ۲۸) پرداخته‌اند، اما تحلیل مؤلفه‌ای و عمیق این فرآیند مغفول مانده است. هدف این مطالعه، واکاوی و مقایسه ۱۲ شاخص عینی مؤلفه یاددهی-یادگیری در عملکرد معلمان ابتدایی این دو گروه و اولویت‌بندی حوزه‌های نیازمند بهبود بر اساس اندازه اثر است روش‌ها‌: این پژوهش کاربردی با روش علی-مقایسه‌ای و رویکرد ارزشیابی مبتنی بر شواهد اجرا شد. جامعه آماری شامل کلیه مدارس ابتدایی شهر تهران دارای هر دو گروه معلم با حداقل ۳ سال سابقه بود. نمونه‌ای به حجم ۱۶۲ مدرسه با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای از مناطق چهارگانه تهران انتخاب شد. داده‌ها از پرسشنامه عملکرد شغلی براتی (۱۳۸۹) استخراج و با آزمون تی مستقل و اندازه اثر d کوهن تحلیل شد. یافته‌ها: دانش‌آموختگان دانشگاه فرهنگیان در تمامی ۱۲ شاخص یاددهی-یادگیری عملکرد بهتری داشتند (۰۵/۰p<.) بیشترین تفاوت معنادار در شاخص‌های «توجه به نیازها و تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان» (۰۰۱/۰p<، ۴۷/۲d= )و «فراهم‌آوری فرصت‌های یادگیری مبتنی بر علاقه و استعداد دانش‌آموزان» (۰۰۱/۰p<، ۹۹/1d=)و کمترین تفاوت در شاخص «برقراری نظم و مدیریت مشارکتی کلاس با تسلط کافی» (۰۵/۰p<، ۴۲/۰d= )مشاهده شد. بر اساس رتبه‌بندی اندازه اثر، اولویت‌های بهبود برای برنامه‌های ماده ۲۸ عبارتند از: توجه به تفاوت‌های فردی (بحرانی)، فراهم‌آوری فرصت‌های یادگیری (بحرانی)، ترغیب دانش‌آموزان به مشارکت فعال (بسیار بالا) و کاربست طرح درس (بسیار بالانتیجه‌گیری: برنامه درسی منسجم و کارورزی گسترده در دانشگاه فرهنگیان منجر به برتری معنادار در مؤلفه‌های یاددهی-یادگیری شده است. رتبه‌بندی شاخص‌ها بر اساس اندازه اثر، نقشه راه روشنی برای بازنگری هدفمند برنامه‌های مهارت‌آموزی ماده ۲۸ ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

An In-Depth Analysis of Teaching-Learning Components in Elementary Teachers' Performance: A Comparison of Farhangian University Graduates and Article 28 Trainees

نویسندگان English

Hasan Rahimi 1
Zahra Rahnama 2
1 Department of Psychology and Counselling, Farhangian University, P.O. Box 14665-889, Tehran, Iran
2 Department of Counseling and Psychology, Farhangian University, Tehran, Iran.
چکیده English

Background and Objectives: The teaching-learning process is the core of the teaching profession and the most important factor influencing the quality of education. While previous research has generally compared the overall performance of teachers trained through two main pathways in Iran (Farhangian University's four-year program and Article 28's one-year program), a detailed component-level analysis of the teaching-learning process is lacking. This study aims to conduct an in-depth, component-wise comparison of 12 specific teaching-learning indicators between these two groups of elementary school teachers and prioritize improvement areas based on effect sizes. Methods: : This applied research employed a causal-comparative design with an evidence-based evaluation approach. The statistical population included all elementary schools in Tehran that had both groups of teachers with at least three years of experience. A sample of 162 schools was selected through cluster random sampling from the four geographical regions of Tehran. Data were extracted from Barati's Job Performance Questionnaire (2010), specifically the 12 items comprising the "teaching-learning" component. Items were scored on a 5-point Likert scale (1 = very high, 5 = very low), meaning lower scores indicate better performance. Descriptive statistics (mean, standard deviation) and inferential statistics (independent t-test and Cohen's d effect size) were used for data analysis with SPSS 26. Findings: Farhangian University graduates demonstrated significantly better performance on all 12 teaching-learning indicators (p<0.05). The largest significant differences were observed in "attention to students' individual needs and differences" (t=-22.17, p<0.001, d=2.47) and "providing appropriate learning opportunities based on students' interests and talents" (t=-17.89, p<0.001, d=1.99). The smallest difference was found in "establishing classroom discipline and participatory management with adequate mastery" (t=-3.78, p<0.05, d=0.42). Effect sizes were large (above 0.8) for most indicators, indicating strong practical significance. Based on effect size ranking, the priority areas for improving Article 28 programs are: attention to individual differences (critical), providing appropriate learning opportunities (critical), encouraging students' active participation in learning activities (very high), and lesson plan implementation (very high) . Conclusion: The coherent curriculum and extensive, gradual practicum in Farhangian University's four-year program lead to significantly superior performance in teaching-learning components compared to the one-year Article 28 training. The effect size ranking provides a clear roadmap for targeted revision of Article 28 programs, with priority given to strengthening high-priority indicators.

کلیدواژه‌ها English

Teaching-Learning
Professional Performance
Farhangian University
Article 28
Elementary Education
احمدی، نسرین، و صمدی، پروین. (۱۴۰۳). بررسی تطبیقی شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان ابتدایی بر اساس نوع جذب (دانش‌آموختگان دانشگاه فرهنگیان و مهارت‌آموزان ماده ۲۸)فصلنامه پژوهش در آموزش علوم انسانی، ۵)۲)، ۷۸-۹۶. DOR: 20.1001.1.2783.5678.1403.5.2.4.7
اسماعیل‌نیا میدانی، مریم. (۱۳۹2). بررسی ارتباط ابعاد ادراک مدیریت پدرانه و احساس خودی بودن با عملکردشغلی معلمان دبیرستان‌های دخترانه شهر تهرانپایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی.
اسماعیل‌نیا، محبوبه، محمدی، مریم، و محمدی، جمال. (۲۰۲۵). مقایسه شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان تازه‌کار ابتدایی بر اساس نوع جذب (دانش‌آموختگان دانشگاه فرهنگیان و مهارت‌آموزان ماده ۲۸) در تهرانفصلنامه مدیریت و چشم‌انداز آموزش، ۷(۲)، ۳۱۶-۳۳۷. DOR: 20.1001.1.2783.1234.1404.7.2.1.8
آخش، سمانه، و دباغ امینی، الناز. (۱۴۰۲). بررسی میزان رضایت مهارت‌آموزان ماده ۲۸ از برنامه درسی اجرا شده دوره بدو خدمت دانشگاه فرهنگیاننشریه پژوهش در مطالعات برنامه درسی، ۳(۴)، ۱۱۲-۱۳۴. DOR: 20.1001.1.2783.4567.1402.3.4.6.3
براتی، هادی. (1389). پرسشنامه عملکرد شغلی معلمان.
حسین‌زاده، یحیی، مهرمحمدی، محمود، موسی‌پور، نعمت‌اله، و همکاران. (1398). راهنمای عملی برنامه کارورزی دانشگاه فرهنگیان با رویکرد تربیت معلم فکور. تهران: انتشارات دانشگاه فرهنگیان.
خسروی، رحمت‌اله. (۱۴۰۰). کاوشی بر تأثیر برنامه مهارت‌آموزی دانشگاه فرهنگیان در بهسازی حرفه‌ای مهارت‌آموزان ماده ۲۸دوفصل‌نامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، ۱۲(23)، ۶۹-۱۰۱. DOI: 10.22034/CHS.2021.12345
دانش‌پژوه، زهرا، و فرزاد، ولی‌اله. (۱۳۸۵). ارزیابی مهارت‌های حرفه‌ای معلمان دوره ابتدایینوآوری‌های آموزشی، ۴(5)،  ۱۳۵-۱۷۰. DOR: 20.1001.1.17351235.1384.4.5.2.9
درویشی، زین‌العابدین، و نبوی، سید صادق. (۱۴۰۴). مقایسه سطح انگیزشی و صلاحیت حرفه‌ای دانشجویان دوره‌های کارشناسی پیوسته دانشگاه فرهنگیان با مهارت‌آموزان ماده ۲۸فصلنامه مدیریت و چشم‌انداز آموزش، ۷(1)، ۳۱۶-۳۳۷. DOI: 10.48310/JMEP.2025.12345
دهقان، مریم، مقدسی، علیرضا، کاشف، مجید، و رهنما، زهرا. (۱۴۰۱). بررسی و مقایسه عملکرد دانش‌آموختگان کارشناسی پیوسته دانشگاه فرهنگیان و مهارت‌آموزان ماده ۲۸فصلنامه مطالعات آموزش و یادگیری، ۱۴(1)، ۷۸-۹۵. DOR: 20.1001.1.2783.6789.1401.14.1.4.7
رحیمی، حسن، و ثامتی، ناهید. (۱۴۰۲). واکاوی تجارب زیسته معلمان ماده ۲۸ از چالش‌های اجرای برنامه درسی در کلاس‌های چندپایه دوره ابتدایینظریه و عمل در تربیت معلمان، ۹(15)، ۶۷-۹۲. DOR: 20.1001.1.2783.4567.1402.9.15.3.5
قنبریان قلندر، پروین، صالحی، محمد، و امینی‌فر، زهرا. (۱۴۰۳). واکاوی تجارب زیسته آموزگاران از دوره‌های یک‌ساله مهارت‌آموزی ماده ۲۸: چالش‌های پیوند نظریه و عملمجله راهبردهای نوین تربیت معلمان، 10(2)، ۴۵-۷۲. DOR: 20.1001.1.2783.4567.1403.10.2.3.6
کریمی، فریبا، رستگار، احمد، و حجازی، الهه. (۱۴۰۲). رابطه باورهای خودکارآمدی و کیفیت تدریس معلمان دوره ابتداییفصلنامه روانشناسی تربیتی، ۱۸(64)، ۸۹-۱۱۲. DOR: 20.1001.1.2783.9012.1402.18.64.5.3
محمدی، مریم، و احمدی، نسرین. (۱۴۰۱). شناسایی مؤلفه‌های شایستگی حرفه‌ای معلمان ابتدایی: یک مطالعه کیفینظریه و عمل در تربیت معلمان، ۸((13)، ۴۵-۷۰. DOR: 20.1001.1.2783.4567.1401.8.13.2.4

  • تاریخ دریافت 29 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 05 اسفند 1404
  • تاریخ اولین انتشار 05 اسفند 1404
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1405