رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

اثربخشی آموزش خودراهبری یادگیری بر موفقیت تحصیلی، اشتیاق تحصیلی و فرسودگی تحصیلی دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زهرا سهرابی 1
محمدعلی نادی 2
ایلناز سجادیان 3
1 گروه روانشناسی تربیتی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان،
2 گروه علوم تربیتی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3 گروه روانشناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
10.22034/naes.2025.535805.1738
چکیده
زمینه و هدف: ارتقاء، پیشرفت‌ تحصیلی دانش‌آموزان همواره یکی از مهم‌ترین مباحث آموزشی و نگرانی‌های اصلی روانشناسان پژوهشی است که از جمله عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی موفقیت تحصیلی، اشتیاق تحصیلی، فرسودگی تحصیلی می‌باشد. لذا هدف پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی آموزش خودراهبری یادگیری بر موفقیت تحصیلی، اشتیاق تحصیلی و فرسودگی تحصیلی دانش آموزان دختر متوسطه دوم بود.

روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه مدارس شهر اصفهان در سال 1403 بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند، 30 نفر انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل، هر گروه 15 نفر جایدهی شدند. گروه آزمایش تحت آموزش 16 جلسه 90 دقیقه‌ای آموزش خود راهبری یادگیری جعفری، نادی و منشئی(1400) قرار گرفتند. ابزار پژوهش پرسشنامه موفقیت تحصیلی ولز(2010)، مقیاس اشتیاق تحصیلی فردریکز و همکاران(2004) و پرسشنامه فرسودگی تحصیلی سالملا – آرو و همکاران(2009) بودند.

یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد آموزش خودراهبری یادگیری بر موفقیت‌تحصیلی، اشتیاق تحصیلی و فرسودگی تحصیلی دختران نوجوان اثر بخش بود(01/0>p) و این اثر‌بخشی در دوره پیگیری 2 ماهه نیز تداوم داشت.

نتیجه‌گیری: طبق یافته‌های پژوهش، آموزش خودراهبری‌ یادگیری در مدارس توسط مشاوران و معلمان و نیز قرار دادن اصول و فرآیندهای و شیوه به کارگیری آن در کتب اصول و شیوه‌های یادگیری مهم و ضروری است.
کلیدواژه‌ها
آموزش خودراهبری یادگیری
اشتیاق تحصیلی
فرسودگی تحصیلی
موفقیت تحصیلی

موضوعات

عنوان مقاله English

The effectiveness of self-directed learning training on academic success, academic enthusiasm, and academic burnout of female high school students

نویسندگان English

Zahra Sohrabi 1
Mohammad Ali Nadi 2
Ilnaz Sajjadian 3
1 1. Department of Educational Psychology, Isf.c., Islamic Azad University, Isfahan, Iran
2 Department of Educational Science, Isf.c., Islamic Azad University, Isfahan, Iran
3 Department of Psychology, Isf.c., Islamic Azad University, Isfahan, Iran
چکیده English

Background and Objective: The promotion and academic progress of students is always one of the most important educational topics and the main concerns of research psychologists, which include factors affecting academic achievement, academic enthusiasm, and academic burnout. Therefore, the aim of the present study was to investigate the effectiveness of self-directed learning training on academic achievement, academic enthusiasm, and academic burnout of female high school students.

Method: The research method was a semi-experimental pre-test-post-test type with a control group and a follow-up period. The statistical population included female high school students in Isfahan in 1403, of which 30 people were selected through purposive sampling and placed in two experimental and control groups, 15 people in each group. The experimental group underwent 16 90-minute sessions of self-directed learning training by Jafari, Nadi, and Manshei (1400). The research instruments were the Wells Academic Achievement Questionnaire (2010), the Fredericks et al. Academic Enthusiasm Scale (2004), and the Salamella-Arrow et al. Academic Burnout Questionnaire (2009).

Findings: The findings showed that self-directed learning training was effective on academic achievement, academic enthusiasm, and academic burnout in adolescent girls (p<0.01), and this effectiveness continued during the 2-month follow-up period.

Conclusion: According to the research findings, self-directed learning training in schools by counselors and teachers, as well as including the principles, processes, and methods of applying it in books on principles and methods of learning, is important and necessary.

کلیدواژه‌ها English

Self-directed learning training
academic enthusiasm
academic burnout
academic success
ابیلی، خداداد؛ نارنجی ثانی، فاطمه؛ و مصطفوی، زیبا. (1396). بررسی ارتباط بین یادگیری خودراهبر و میزان سواد فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشجویان گروه علوم مهندسی دوره‌های یادگیری الکترونیکی مورد مطالعه: موسسه آموزش عالی مهرالبرز. فصلنامه علمی پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، ۵(۱)، ۳۵-۵۵.
احمدی، غلامرضا؛ اوضاعی، ناصر؛ و گودرزی، مهناز. (1398). نقش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی، درگیری تحصیلی و امید به تحصیل در پیش بینی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان. نظریه و راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، ۱۲(۵)، ۱-۱۰.
ادیب حاج باقری، محسن؛ صادقی گندمانی، معصومه؛ و امین الرعایایی یمینی، علی. (1394). بررسی موفقیت تحصیلی و عوامل پیش بینی کننده آن از دیدگاه دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی کاشان. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، ۱۵، ۵۱۰-۵۲۰.
اصل زارع، محمد؛ صادقی، مرتضی؛ و همتیان، خدیجه. (1402). بررسی تأثیر یادگیری خودراهبر بر بهبود فرسودگی تحصیلی دانش آموزان. مقاله ارائه شده در اولین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه با رویکرد توسعه فرهنگی.
ایزدی، صادق؛ میرعرب رضی، رضا؛ و میرموسوی، فاطمه. (1402). تأثیر آموزش خودراهبری به شیوه برخط بر بهبود عملکرد تحصیلی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان. مجله علمی پژوهشی برنامه درسی انجمن مطالعات برنامه درسی ایران، ۱۳(۱۶)، ۲۸۳-۳۰۲.
بدری گرگری، رحیم؛ مصری آبادی، جهانگیر؛ پلنگی، مریم؛ و فتی، روناک. (1391). ساختار عاملی پرسشنامه فرسودگی تحصیلی با استفاده از تحلیل عاملی تآییدی در دانش آموزان متوسطه. فصلنامه اندازه گیری تربیتی، ۱۷(۳)، ۱۶۴-۱۸۰.
بهروزی، ناصر؛ شغابی، منصور؛ و مهرابی زاده، حسن. (1392). رابطه یادگیری خودراهبر با رضایت از زندگی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر. فصلنامه علوم تربیتی، ۶(۱)، ۱۵۵-۱۷۰.
جعفری، علی؛ نادی، مریم؛ و منشئی، غلامرضا. (1396). اثر بخشی بسته آموزشی یادگیری خودراهبر بر مسئولیت پذیری تحصیلی و اهمال کاری تحصیلی در دانشجویان. مجله توسعه آموزش جندی شاپور اهواز، ۹(۹۷)، ۴۸-۶۳.
جلیل زاده، حسین؛ و زارعی، حسین. (1397). اثربخشی آموزش راهبردهای خودتنظیمی بر انگیزش تحصیلی و اضطراب امتحان در دانش آموزان. آموزش و ارزشیابی علوم تربیتی، ۴۲(۱۱)، ۱۳-۳۶.
حاتمی، عباس. (1401). بررسی تأثیر یادگیری خودراهبر بر میزان موفقیت تحصیلی و آموزش مجازی ریاضی در مقطع کارشناسی در طول همه گیری کوید 19 شهرستان زاهدان. مقاله ارائه شده در دومین کنفرانس ملی مطالعات کاربردی در فرآیند تعلیم و تربیت.
حبیبی کلیبر، رامین. (1399). رابطه بین کنترل هدفمند، انعطاف‌پذیری شناختی و پردازش هیجانی با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان. دوفصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری، ۸(۱۵)، ۱۸۳-۲۰۳.
حسین پور، سعید؛ و سرداری، بابک. (1400). اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری خودگردان بر فرسودگی تحصیلی دانش آموزان پسر. فصلنامه علمی - پژوهشی تعلیم و تربیت، ۳۷(۴)، ۱۱۹-۱۳۶.
خالق خواه، علی؛ و کریمیان پور، غفور. (1399). بررسی تحلیل نقش میانجی امید به تحصیل در رابطه بین حمایت تحصیلی و اشتیاق به تحصیل در بین دانش آموزان. روانشناسی مدرسه، ۹(۳)، ۵۰-۶۷.
سحاقی، حسین. (1397). بررسی رابطه سلامت روان و شادکامی با پیشرفت تحصیلی در دانشجویان جندی شاپور اهواز. راهبردهای توسعه در آموزش پزشکی، ۵(۱)، ۱۵-۲۴.
فرج زاده، پریسا؛ غضنفری، الهام؛ چرامی، مژگان؛ و شریفی، طاهره. (1399). اثربخشی آموزش سرمایه‌های روانشناختی بر اهمال‌کاری تحصیلی دانشجو معلمان دختر با اشتیاق تحصیلی پایین. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، ۷(۴)، ۳۱-۴۲.
قبادی، کبری؛ حدادی، صدیقه؛ و داداش زاده، سمیه. (1394). اولویت بندی اهداف پیشرفت دانشجویان پرستاری و مامائی و رابطه آن با یادگیری خودراهبر. دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، ۸(۴)، ۲۲۳-۲۲۹.
کردی، علی. (1396). پیش بینی انگیزش تحصیلی بر اساس عوامل انگیزشی (اهداف مفید بودن تکلیف و تسلط): نقش واسطه ای افق زمانی در دانشجویان (پایان نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.
گنجی، بهرام؛ توکلی، سعید؛ بنی اسدی شهربابک، فاطمه؛ و اسدی، سوسن. (1395). بررسی رابطه بین اعتیاد به اینترنت و اشتیاق تحصیلی دانشجویان. مجله علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، ۹(۱۲)، ۱۵۰-۱۵۵.
لرکی، فاطمه؛ مولوی‌نژاد، شهره؛ مؤمنی، علی؛ و فتحی، مهدی. (1399). ارتباط بین یادگیری خودراهبر و موفقیت تحصیلی در دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز. ابن سینا، ۲۲(۴)، ۸۵-۸۸.
محمدی باغملایی، حسین؛ و یوسفی، فاطمه. (1401). رابطه تعامل والدین –نوجوان و درگیری تحصیلی: نقش واسطه ای یادگیری خودتنظیمی. فصلنامه علمی پژوهشی خانواده و پژوهش، ۱۹(۴)، ۶۳-۷۴.
مرادی، خدیجه؛ اسدزاده، حسن؛ کرمی، الله‌کرم؛ و نجفی، محمود. (1398). مدل یابی پیشرفت تحصیلی بر اساس هیجان‌های تحصیلی و اشتیاق تحصیلی: نقش میانجی تحول مثبت نوجوانی. فصلنامه روان شناسی تربیتی، ۱۵(۵۱)، ۱۴۷-۱۷۳.
نادی، مریم؛ مشفقی، نسرین؛ و امینی، مهدی. (1397). رابطه اکتشافی بین عقاید معرفت شناختی و یادگیری خودراهبر در بین دانشجویان پرستاری. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، ۱۸(۴)، ۱۲-۲۴.
نریمانی، محمد؛ عینی، ساناز؛ و تقوی، رضا. (1397). تبیین فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان بر اساس خود‌دلسوزی و حس ‌‌انسجام. فصلنامه سلامت روان کودک، ۵(۱)، ۳۶-۴۷.
نکاوند، محمود؛ جعفری، پرویز؛ و آراسته، حمیدرضا. (1397). اشتیاق تحصیلی دانشجویان علوم پزشکی و نقش محیط یاددهی و یادگیری در آن. مجله علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، ۲۸(۱)، ۵۸-۶۵.
یعقوبی، الهه؛ و بختیاری، مریم. (1395). تأثیر آموزش تاب‌آوری بر فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان دختر. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، ۴(۱۳)، ۷-۱۶.

  • تاریخ دریافت 31 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 02 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 10 مهر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 10 مهر 1404
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404