رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

اثربخشی بسته توانمندسازی عادات ذهنی مبتنی بر مدل کاستا و کالیک بر مهارت حل مسئله دانش‌آموزان دختر پایه هشتم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
2 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
3 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
4 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی بسته توانمندسازی عادات ذهنی مبتنی بر مدل کاستا و کالیک بر مهارت حل مسئله در دانش‌آموزان دختر پایه هشتم انجام شد. روش پژوهش، طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه کنترل و مرحله پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر پایه هشتم شهرستان خواف در سال تحصیلی 1403-1404 بود که پس از انتخاب یک مدرسه به روش در دسترس، ۴۰ دانش‌آموز به‌صورت تصادفی در دو گروه 20 نفری آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش طی ۱۶ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای آموزش‌های مربوط به بسته توانمندسازی عادات ذهنی مبتنی بر مدل کاستا و کالیک را دریافت کرد؛ درحالی‌که گروه کنترل در این بازه زمانی هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. جمع‌آوری داده‌ها، با استفاده از پرسشنامه مهارت حل مسئله هپنر و پترسون (1982) صورت پذیرفت. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس انجام شد.

نتایج نشان داد که در مرحله پس‌آزمون، تفاوت معناداری بین دو گروه در تمامی مؤلفه‌های حل مسئله وجود دارد (0.05>P) که بیانگر اثربخشی بسته توانمندسازی است. همچنین در مرحله پیگیری، با کنترل آماری نمرات پس‌آزمون به‌عنوان کووریت، تفاوت معناداری بین گروه‌ها مشاهده نشد (0.05
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Effectiveness of Habits of Mind Empowerment Package Based on Costa and Kallick’s Model on Problem-Solving Skill in Eighth-Grade Female Students

نویسندگان English

Emad Aldin Ahrari 1
Ramin Habibi Kaleybar 2
Javad Mesrabadi 3
Abolfazl Farid 4
1 Ph.D. Student of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran.
2 Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran.
3 Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran.
4 Associate Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran.
چکیده English

This study aimed to investigate the effectiveness of a Habits of Mind empowerment program based on the Costa and Kallick model on problem-solving skills in eighth-grade female students. The research employed a quasi-experimental design with a pretest-posttest control group and a two-month follow-up phase. The population consisted of all eighth-grade female students in Khaf city during the 2024–2025 academic year. After selecting one school through convenience sampling, 40 students were randomly assigned to experimental and control groups, each comprising 20 participants. The experimental group received training through 16 sessions, each lasting 90 minutes, based on the Habits of Mind empowerment program aligned with Costa and Kallick’s model, while the control group did not receive any intervention during this period. Data were collected using the Heppner and Peterson Problem-Solving Inventory (1982). The data were analyzed using analysis of covariance.

Results indicated a significant difference between the experimental and control groups in all components of problem-solving skills at the post-test stage (p < 0.05), reflecting the effectiveness of the empowerment package. However, at the follow-up stage, after statistically controlling for post-test scores as covariates, no significant differences were found between the groups (p > 0.05). Given the experimental group’s significantly higher performance at the post-test stage, the maintenance of this status in the follow-up phase suggests the sustainability of their performance and the lasting impact of the intervention over time. These findings suggest that the Habits of Mind empowerment package plays an effective role in enhancing students’ problem-solving skills and can be utilized as a practical tool in curricular and extracurricular programs—particularly for eighth-grade students in middle school—by teachers, counselors, and educational planners.

کلیدواژه‌ها English

Habits of Mind
Costa and Kallick
Problem-Solving Skill
افراسیابی، زینب خاتون؛ موسی پور، نعمت‌الله؛ و صفرنواده، مریم (1399). طراحی الگویی برای بهبود عملکرد دبیران ریاضی به‌منظور پیشرفت دانش­آموزان پایه هشتم در آزمون‌های بین‌المللی تیمز. جامعه‌شناسی آموزش‌وپرورش، 6(2)، 247-264.
اکبری‌نژاد، ‌اکرم؛ دهقانی، ‌سیما؛ و میلانی‌نیا، ‌آوا (1404). تبیین فرصت‌ها و چالش‌های موجود در فرایند آموزش مهارت حل مسئله در محیط مدرسه. تحقیقات راهبردی در تعلیم و آموزش‌وپرورش، 2(44)، 381-400.
امیدپور، آرزو؛ کابینی­مقدم، سلیمان؛ و میاندهی، حجت­اله (1400). بررسی اثربخشی آموزش حل مسئله بر خلاقیت و انعطاف­پذیری شناختی در دبیران درس کار و فناوری. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 11(2)، 101-120.
پورحسین لزرجانی، زهرا؛ و نویدی‌مقدم، مسعود (1400). ارتباط تاب‌آوری و خود‌شفقت‌ورزی با سازگاری اجتماعی ‌دانش‌آموزان و دختر متوسطه دوم شهر کلاچای. سلامت اجتماعی، 9(1)، 73-81.
دشتی، نیر؛ پناه­علی، امیر؛ و آزموده، معصومه (1401). اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله به روش‌شناختی- اجتماعی بر مسئولیت‌‌پذیری، سازگاری اجتماعی و خودتوانمندسازی اجتماعی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه. زن و مطالعات خانواده، 15(56)، 96-106.
رجبیان­ده­زیره، مریم؛ درتاج، فریبا؛ اسمعیلی­گوجار، صلاح؛ و پورروستایی­اردکانی، سعید (1399). تأثیر شبیه‌سازی آموزشی مبتنی بر رایانه بر مهارت‌های حل مسئله و توانایی شناختی دانش آموزان. فصلنامه روان‌شناسی تربیتی، 16(57)، 221-249.
صالحی، لقمان، بدری گرگری، رحیم؛ و اقدسی، علی‌نقی. (1402). خانواده و پژوهش، 20(2)، 95-110.
محمودی­وصالی، زهرا؛ احقر، قدسی؛ و سمیعی­زفرقندی، مرتضی (1401). تأثیر آموزش مهارت‌های حل مسئله بر خودکارآمدی و تاب‌آوری مربیان پیش‌دبستانی شهر تهران. فصلنامه مهارت‌های روانشناسی تربیتی، 13(1)، 67-78.
موسوی، مریم؛ دشت­بزرگی، زهرا؛ حیدرئی، علیرضا؛ پاشا، رضا؛ و برنا، محمدرضا. (1399). اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر تکانشگری و سبک‌های حل مسئله در مردان وابسته به مواد. فصلنامه علمی اعتیاد پژوهی، 14(58)، 348-329.
مولائی مقبلی، افسانه؛ کاظمی، یحیی؛ و داورپناه، ابوسعید (1401). اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله با رویکرد قصه‌گویی بر خودناتوان­سازی تحصیلی دانش آموزان. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 19(48)، 147-130.
هویدا، رضا؛ داورپناه، سید هدایت الله (1398). نقش معلم­رهبری در بهبود مهارت­های حل مسئلة دانش­آموزان با میانجی­گری تفکر خلاق. رویکردهای نوین آموزشی، 29(1)، 100-83.

  • تاریخ دریافت 21 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 28 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 29 شهریور 1404
  • تاریخ اولین انتشار 29 شهریور 1404
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404