رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

رابطه آگاهی واجی و عملکرد دیکته‌نویسی در دانش‌آموزان ؛ نقش میانجی‌گرانه حافظه فعال و سرعت پردازش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی
2 دکترای روانشناسی بالینی استادیار گروه روانشناسی دانشگاه گیلان
3 دکترای تخصصی روانشناسی دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه گیلان
چکیده
زمینه و هدف : بررسی عوامل مرتبط با املا در بین دانش‌آموزان به خصوص مقطع ابتدایی از اهمیت بسیار ویژه‌ای برخوردار است؛ چرا که املا پایه یادگیری همه موضوعات درسی را تشکیل می‌دهد. بدین ترتیب پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه آگاهی واجی و عملکرد املا در دانش‌آموزان با در نظرگرفتن نقش میانجی‌گرانه حافظه فعال و سرعت پردازش انجام شد.

روش پژوهش : این پژوهش از نظر هدف بنیادی و به لحاظ شیوه گردآوری داده‌ها توصیفی- همبستگی از نوع مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر مقطع ابتدایی آموزش و پرورش ناحیه 4 شهر تهران در سال تحصیلی 02-1401 بود که به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای تصادفی تعداد 250 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات شامل آزمون تشخیص ناتوانی یادگیری املا (رحمانی، 1394)، آزمون آگاهی واج‌شناختی (دستجردی و سلیمانی، 1378) و مقیاس هوشی وکسلر (2003) بود. درنهایت برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی گشتاوری پیرسون و مدل معادلات ساختاری با رویکرد تحلیل مسیر توسط نرم‌افزار SPSS24 و Amos26 استفاده شده است. همچنین برای آزمون معنی‌داری مسیرهای غیرمستقیم از روش بوت‌استرپ استفاده گردید.

یافته ها : یافته‌های حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که ضریب مسیر آگاهی واجی بر عملکرد املا، سرعت پردازش و حافظه فعال اثر مثبت و معناداری دارد (001/0P<). همچنین سرعت پردازش و حافظه فعال نیز بر عملکرد املا در دانش‌آموزان اثر مستقیم داشت (001/0P<). به علاوه حافظه فعال و سرعت پردازش در رابطه بین آگاهی واجی و عملکرد املا نقش میانجی‌گری ایفا کردند (001/0P<).

نتیجه گیری : بدین ترتیب، روان‌شناسان با آموزش‌های لازم مبنی بر افزایش آگاهی واجی و حافظه فعال، اصلاح سرعت پردازش اطلاعات ناکارآمد می‌توانند به کاهش مشکلات املا دانش‌آموزان در آینده کمک کنند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The relationship between phonological awareness and dictation performance in students; the mediating role of working memory and processing speed

نویسندگان English

Zahra Yousefvand 1
Ashkan Naseh 2
Valiollah Mousavi 3
1 Master&amp;amp;#039;s degree in Psychology and Education of Exceptional Children
2 PhD in Clinical Psychology, Assistant Professor, Department of Psychology
3 PhD in Psychology, Associate Professor, Department of Psychology
چکیده English

Background and Aim: Investigating factors related to spelling among students, especially in the elementary school, is of great importance, because spelling forms the basis for learning all subjects. Thus, the present study aimed to investigate the relationship between phonological awareness and spelling performance in students, considering the mediating role of working memory and processing speed.

Methods: This study was descriptive-correlational in terms of its fundamental purpose and in terms of data collection method, using structural equation modeling with a path analysis approach. The statistical population included all female students in the elementary school of District 4 of Tehran in the academic year 1401-02, of which 250 people were selected as a sample using multi-stage random cluster sampling. The data collection tools included the Spelling Learning Disability Diagnosis Test (Rahmani, 2015), the Phonological Awareness Test (Dastajerdi and Soleimani, 2000), and the Wechsler Intelligence Scale (2003). Finally, Pearson's moment correlation coefficient and structural equation model with path analysis approach were used to analyze the data using SPSS24 and Amos26 software. Also, the bootstrap method was used to test the significance of indirect paths.

Results: The findings from data analysis showed that the path coefficient of phonological awareness has a positive and significant effect on spelling performance, processing speed, and working memory (P<0.001). Also, processing speed and working memory had a direct effect on spelling performance in students (P<0.001). In addition, working memory and processing speed played a mediating role in the relationship between phonological awareness and spelling performance (P<0.001).

Conclusion: Thus, psychologists can help reduce students' spelling problems in the future by providing the necessary training to increase phonological awareness and working memory, and correct inefficient information processing speed.

کلیدواژه‌ها English

phonological awareness
working memory
processing speed
spelling performance
آقابابایی، سارا، ملک پور، مختار، و عابدی، احمد. (1390). مقایسه کنش های اجرایی در کودکان با و بدون ناتوانی یادگیری املا: عملکرد در آزمون عصب - روان شناختی نپسی. روان شناسی بالینی، 3(4 (پیاپی 12))، 35-40. SID. https://sid.ir/paper/152576/fa
پور محمدرضای تجریشی، م؛ پهلوان‌نشان، س؛ گلکار، ف. (1398). اثربخشی آموزش آگاهی واج‌شناختی بر حافظه فعال دیداری فضایی دانش‌آموزان با اختلال بیان نوشتاری. روان‌شناسی تحولی: روان‌شناسان ایرانی، 15(60)، 355-366.
پورمحمدرضای تجریشی، معصومه، پهلوان نشان، سحر، و گلکار، فائزه. (1398). اثربخشی آموزش آگاهی واج شناختی بر حافظه فعال دیداری فضایی دانش آموزان با اختلال بیان نوشتاری. روانشناسی تحولی (روانشناسان ایرانی)، 15(60 )، 355-366. SID. https://sid.ir/paper/101475/fa
حریری پرستو، صابری هایده، ابوالمعالی خدیجه. تاثیر آموزش آگاهی واجی بر حافظه کاری در دانش‌آموزان با مشکلات خواندن . تازه های علوم شناختی. ۱۳۹۸; ۲۱ (۲) :۵۲-۶۰
خدامی، نغمه، عابدی، احمد، و آتش پور، سیدحمید. (1390). تاثیر آموزش حافظه فعال و فراشناخت بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر ناتوان در یادگیری ریاضی. دانش و پژوهش در روان شناسی کاربردی، 12(1 (پیاپی 43))، 45-53. SID. https://sid.ir/paper/163643/fa
دستجردی کاظمی، مهدی، و سلیمانی، زهرا. (1385). آگاهی واج شناختی چیست؟. کودکان استثنایی (پژوهش در حیطه کودکان استثنایی)، 6(4 (پیاپی 22))، 931-954. SID. https://sid.ir/paper/96389/fa
رحمانی، پریسا،1394،هنجار یابی آزمون تشخیص ناتوانی یادگیری املا در دانش آموزان پایه دوم وسوم وچهارم شهر اصفهان در سال 93-1392،کنفرانس ملی روانشناسی علوم تربیتی و اجتماعی،بابل،https://civilica.com/doc/399398
زارعی، ح؛ روان، ز. (1398). تأثیر آموزش دقت بر توانایی املا دانش‌آموزان دختر پایه اول ابتدایی. آموزش پژوهی, 5(19), 33-50.
شریفی، ع؛ داوری, ر. (1391). شیوع ناتوانی های یادگیری در دانش‌آموزان پای هی اول و دوم ابتدایی استان چهارمحال و بختیاری. ناتوانی های یادگیری، 1(2)، 63-76.
شیرزاد عراقی, نگار, کردزعفرانلو کامبوزیا, عالیه, عامری, حیات, & آقا گل زاده, فردوس. (1398). بررسی همبستگی آگاهی واج‌شناختی با سرعت و دقت خواندن در کودکان دچار اختلال پردازش شنیداری. دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی, 8(1), 87-94. doi: 10.22037/jrm.2018.111165.1805
عظیمی، ا؛ موسوی پور، س. (1393). تولید چندرسانه‌ای آموزشی دیکته‌یار و اثربخشی آن بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پایه‌ی دوم با ناتوانی یادگیری املای شهر اراک. ناتوانی های یادگیری، 4(1)، 73-88.
قاضی زاده، ف. (1401). نقش عملکردی حافظه فعال، دیداری- فضایی و سرعت پردازش در پیش‌بینی عملکرد تحصیلی کودکان با اختلال یادگیری خاص ریاضی. ناتوانی های یادگیری، 12(1)، 73-84.
کریمی، ک؛ یعقوبی، ا؛ کردنوقابی، ر؛ رشید، خ. (1400). شناسایی نقش سرعت پردازش ( زمان واکنش و نامیدن خودکار سریع) در آگاهی واج‌شناختی کودکان با ناتوانی یادگیری خواندن. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 18(41)، 49-29.
مومنی، مرجان سادات، ضرغام حاجبی، مجید، و منیرپور، نادر. (1399). پیش بینی حافظه فعال (دیداری-فضایی) بر اساس توجه انتخابی و آگاهی واج شناسی در دانش آموزان پسر نارساخوان 8-12 ساله منطقه 5 تهران. پژوهش در علوم توانبخشی، 16(- )، 295-302. SID. https://sid.ir/paper/1060194/fa
ناصرپور، م؛ درانی، ک؛ صالحی، ک. (1398). شناسایی عوامل مؤثر در اختلالات املا نویسی دانش‌آموزان ابتدایی. مطالعات برنامه درسی، 14(54)، 181-218.
نظری, حشمت اله , طلایی, ابراهیم , حاتمی, جواد , ایمانی نائینی, محسن و تیماس, عبدالزهرا . (1402). مطالعه‌ی کیفیت مهارت نوشتن دانش‌آموزان ابتدایی: یک مطالعه‌ی ارزیابانه. علوم تربیتی, 30(1), 1-20. doi: 10.22055/edus.2022.38746.3282
دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 24
تابستان 1404
صفحه 254-276

  • تاریخ دریافت 29 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 30 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 11 تیر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 11 تیر 1404
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404