رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

اثربخشی آموزش خوداطمینانی تحصیلی بر انعطاف پذیری شناختی و پردازش شناختی در دانش آموزان دارای مشکلات خواندن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار روانشناسی تربیتی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
چکیده
زمینه و هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش خوداطمینانی تحصیلی بر انعطاف‌پذیری شناختی و پردازش شناختی دانش‌آموزان دارای مشکلات خواندن بود.

روش: طرح پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ی آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پسر پایه‌های سوم دوره ابتدایی دارای مشکلات خواندن شهر تبریز بود که در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل بودند که از میان آن‌ها به روش نمونه‌گیری هدفمند، تعداد 30 نفر (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه گواه) به‌ عنوان حجم نمونه و به طریق تصادفی انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010) و آزمون پردازش شناختی ناگلیری و همکاران (2014) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با روش آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیره با نرم افزار SPSS.21 انجام گرفت.

یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که آموزش خوداطمینانی تحصیلی بر انعطاف‌پذیری شناختی و مولفه های ادراک کنترل-پذیری، ادراک توجیه رفتار و ادراک گزینه‌های مختلف دانش‌آموزان دارای مشکلات خواندن تاثیر دارد (001/0≥P). همچنین آموزش خوداطمینانی تحصیلی بر پردازش شناختی و مؤلفه‌های برنامه‌ریزی، توجه، پردازش همزمان و متوالی در دانش‌آموزان دارای مشکلات خواندن تأثیر دارد (001/0≥P). در واقع آموزش خوداطمینانی تحصیلی باعث افزایش انعطاف‌پذیری شناختی و پردازش شناختی و مؤلفه‌های آن‌ها در این کودکان می‌شود.

نتیجه‌گیری: الگوی آموزش خوداطمینانی تحصیلی می‌تواند در کنار سایر مداخلات موجود، در مداخله برای آموزش دانش-آموزان با اختلال مشکلات خواندن قابل استفاده باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The effectiveness of training academic self-confidence on cognitive flexibility and cognitive processing in students with reading difficulties

نویسنده English

Jafar Bahadorikhosroshahi
Assistant Professor of Educational Psychology, Department of Educational Sciences, Faculty of Education and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran
چکیده English

Background and Objective: The aim of the present study was to determine the effectiveness of training academic self-confidence on cognitive flexibility and cognitive processing in students with reading difficulties.

Method: The research design was a quasi-experimental pre-test-post-test with a control group. The statistical population included all third-grade male students with reading difficulties in Tabriz who were studying in the academic year 2024-2025. From among them, 30 people (15 in the experimental group and 15 in the control group) were selected as the sample size and randomly through purposive sampling. The cognitive flexibility questionnaire of Dennis and Vanderwaal (2010) and the cognitive processing test of Naglieri et al. (2014) were used to collect data. Data analysis was performed using the multivariate analysis of covariance statistical method with SPSS.21 software.

Findings: The results of the study showed that academic self-confidence training has an effect on cognitive flexibility and components of perception of controllability, perception of justification of behavior, and perception of different options in students with reading difficulties (P≥0.001). Also, academic self-confidence training has an effect on cognitive processing and components of planning, attention, simultaneous and sequential processing in students with reading difficulties (P≥0.001). In fact, academic self-confidence training increases cognitive flexibility and cognitive processing and their components in these children.

Conclusion: The academic self-confidence training model can be used in interventions for teaching students with reading difficulties, along with other existing interventions.

کلیدواژه‌ها English

Cognitive flexibility
cognitive processing
academic self-confidence
reading
بهادری خسروشاهی، ج. (1400). اثربخشی آموزش راهبردهای خودنظارتی توجه بر پردازش شناختی، عملکردهای توجه، خواندن و آگاهی واج شناختی دانشآموزان نارساخوان. رساله دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان. ایران.
بهادری خسروشاهی، ج؛ تاره، م. (1403). نقش توجه انتخابی، انعطاف­پذیری شناختی و یادگیری خودراهبر در پیش بینی توازن خودهای ممکن در دانش آموزان. فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی، 19(76)، 153-161. 
بهادری خسروشاهی، ج؛ حبیبی کلیبر، ر.؛ مصرآبادی، ج.؛ واقف، ل. (1401). اثربخشی آموزش راهبردهای خودنظارتی توجه بر عملکردهای توجه و آگاهی واج شناختی دانش آموزان نارساخوان. تفکر کودک، 12(2)، 29-53.
حبیبی­کلیبر، ر.؛ بهادری خسروشاهی، ج. (1395). نقش توجه انتخابی، اضطراب امتحان و عملکرد شناختی در حافظه کاری دانشآموزان. فصلنامه عصب روانشناسی، 2(3)، 27- 44.
حصارکی، م. (1393). واکاوی و تبیین رابطه بین شعرخوانی با بهبود مهارت های خواندن دانش آموزان از دیدگاه معلمان مقطع ابتدایی شهر قدس. فصلنامه رویکردی نو در آموزش کودکان، 6(4)، 25-32.
خیراللهی، م؛ جعفری، ؛ قمری، م؛ و باباخانی، و. (1398). طراحی مد ل پیش بینی انعطاف پذیری شناختی بر اساس تحلیل روند تغییرات چرخه زندگی در زوجین متقاضی طلاق. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 11(39)، 148-180.  
دادگر، ه؛ کریم­زاده گان، آ؛ سلیمانی، ز؛ تهرانی دوست، م. (1401). ارتباط بین انعطاف پذیری شناختی، انتقال توجه و برنامه ریزی با درک، صحت و سرعت خواندن در کودکان طبیعی و نارساخوان. مجله طب توانبخشی، 11(3)، 362-474.
دهقان، ن.؛ فرامرزی، س.؛ نادی، م. و عارفی، م. (1396). بررسی اثربخشی بسته آموزشی بازی‌های شناختی بر عملکرد مهارت‌های عصب روان‌شناختی دانش‌آموزان نارساخوان. مجله عصب روان­شناسی، 3(9)، 67-86.
صادقی، ل؛ غلامعلی لواسانی، م؛ فرامرزی، سالار و افروز، غلامعلی. (1402). تدوین بسته آموزشی خوداطمینانی تحصیلی دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص؛ رویکردی کیفی. فصلنامه روانشناسی تربیتی، 19(69)، 106-133.  
صمدی، م.؛ قمرانی، ا. و فرامرزی، س. (1399). نقش فرایندهای شناختی پاس (برنامه‌ریزی، توجه، پردازش هم‌زمان، و متوالی) در تبیین توانایی خواندن کلمه و درک متن در کودکان مبتلا به نارساخوانی. فصلنامه سلامت روان کودک، 7(2)، 268-279.
عطادخت، ا.؛ هدایت، س. و سپهری­نسب، ز. (1399). مقایسه ی پردازش شناختی و انسجام مرکزی در دانش آموزان دختر نارساخوان و عادی. مجله ناتوانی­های یادگیری، 9(3)، 94-110.
عطادخت، ا؛ نریمانی، م؛ حضرتی، ش؛ مجدی، ه. (1397). مفایسه توانایی برنامه ریزی- سازماندهی و انعطاف پذیری شناختی در دانش آموزان با و بدون اختلال یادگیری خاص. مجله راهبردهای شناختی در یادگیری، 6(10)، 1-15.
محمدلو، م.؛ ستوده، ن.؛ قربانی، ر.؛ طالع پسند، س. (1403). اثربخشی توان‌بخشی شناختی بر بهبود توجه انتخابی، انعطاف‌پذیری شناختی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص. مجله پژوهش های کاربردی روانشناختی، 15(1)، 317-340.
موسی زاده ، ز؛ ملایم، ف.؛ برخورداری نوه لطیفیان، ر.؛ باقری، ز. (1392). نقش میانجیگر انعطاف پذیری شناختی در رابطه بین خودتنظیمی انگیزشی و خالقیت هیجانی دانش آموزان. فصلنامه رویکردی نو در آموزش کودکان، 5(2)، 205-217.

  • تاریخ دریافت 22 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 29 فروردین 1404
  • تاریخ پذیرش 01 اسفند 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 اسفند 1403
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404