رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

بررسی اثر بخشی آموزش هوش معنوی بر مبنای مفاهیم قرآنی بر دلبستگی به خدا و آخرت‌نگری نوجوانان شهر شیراز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای الهیات و معارف اسلامی، علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کازرون، ایران
2 کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، سازمان مدارس الگوی صالح استان فارس، شیراز ، ایران
3 دکترای الهیات و معارف اسلامی، علوم قرآن و حدیث، رییس دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اقلید، ایران
چکیده
هدف از این پژوهش بررسی اثر بخشی آموزش هوش معنوی بر مبنای مفاهیم قرآنی بر دلبستگی به خدا و آخرت نگری نوجوانان شهر شیراز بود. روش این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش عبارت بود از تمامی دانش‌آموزان پسر دوره متوسطه اول منطقه 6 شهر شیراز در سال تحصیلی 1403-1402. از میان جامعه آماری تعداد 30 دانش‌آموزان پسر به شیوه نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دوگروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارش شدند. مداخله آموزش هوش معنوی بر مبنای مفاهیم قرآنی به گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 60 دقیقه‌ای آموزش داده شد. به‌منظور جمع‌آوری داده‌های پژوهش از پرسشنامه دلبستگی به خدا بک و مک دونالد (2004) و پرسشنامه آخرت‌‌نگری ابراهیمی و بهرامی (1390) استفاده شد. داده‌های پژوهش با استفاده از روش تحلیل کوواریانس تک متغیره و چند متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج تجزیه و تحلیل یافته‌های پژوهش نشان داد که آموزش هوش معنوی بر مبنای مفاهیم قرآنی بر دلبستگی به خدا و آخرت‌نگری نوجوانان اثربخش بوده است (۰۱/۰p<). به عبارت دیگر نمرات آزمودنی‌ها در پس‌آزمون در دلبستگی به خدا و آخرت نگری بهبود معناداری داشته است. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج بدست آمده از این پژوهش می‌توان می‌توان پیشنهاد کرد که در سیستم آموزشی کشور طرحی بـرای آشنایی هر چه بیشتر مدیران، معلمان و دانش‌آموزان با محتوای هوش معنوی مبتنی بر مبنای مفاهیم قرآنی در نظر گرفته شود تا موضوع تعلیم و تربیت بر مبنای مفاهیم قرآنی در آنان درونی شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Investigating the effectiveness of teaching spiritual intelligence based on Quranic concepts on attachment to God and the afterlife of adolescents in Shiraz

نویسندگان English

hasan golzar 1
Masoumeh Gholami 2
Mohsen Zarei jaliani 3
1 Ph.D. student of Theology and Islamic studies (Quran and Hadith studies), Islamic Azad University, Kazeroon branch, Iran
2 Master of Quran and Hadith Sciences, Saleh Model Schools Organization, Fars Province, Shiraz, Iran
3 Ph.D. of theology and Islamic studies (Quran and Hadith studies), Director of the Department of Theology and Islamic Studies of Azad University, Eghlid branch, Iran
چکیده English

The purpose of this research was to investigate the effectiveness of teaching spiritual intelligence based on Quranic concepts on attachment to God and the afterlife of teenagers in Shiraz. The method of this research was semi-experimental with a pre-test-post-test design with a control group. The statistical population of this research consisted of all the male students of the first secondary school in district 6 of Shiraz in the academic year of 2023-2024. Among the statistical population, 30 male students were selected by available sampling and randomly assigned to experimental (15 people) and control (15 people) groups. The spiritual intelligence training intervention based on Quranic concepts was taught to the experimental group for 8 sessions of 60 minutes. In order to collect research data, Beck and MacDonald (2004) attachment to God questionnaire and Ebrahimi and Bahrami (2010) eschatological questionnaire were used. Research data were analyzed using univariate and multivariate analysis of covariance. Findings: The results of the analysis of the research findings showed that teaching spiritual intelligence based on Quranic concepts was effective on teenagers' attachment to God and the afterlife (p<0.01). In other words, the scores of the subjects in the post-test in attachment to God and outlook on the Hereafter have improved significantly. Conclusion: According to the results obtained from this research, it can be suggested that in the education system of the country, a plan should be considered to introduce as many managers, teachers and students as possible to the content of spiritual intelligence based on Quranic concepts.

کلیدواژه‌ها English

spiritual intelligence
Quranic concepts
attachment to God
afterlife
teenagers
ابراهیمی، ابوالفضل و بهرامی احسان، هادی. (1390). تهیه و اعتباریابی مقیاس سنجش آخرت نگری؛ یک مطالعة مقدماتی. مجله روانشناسی و دین، 5 (4)، 20-10.
اعتمادی، فائزه و جعفری هرندی، رضا. (1399). تأثیر آموزش هوش معنوی بر مسئولیت­پذیری دانش­آموزان دختر دوره متوسطه اول شهر قم در سال 99-1398. مجله مسائل کاربردی تعلیم وتربیت اسلامی، 5 (3)، 32-7.
انور، م. ا.، گانی، ع. م. او.، و رحمان، م. س. (1399). تأثیر هوش معنوی از دیدگاه اسلام بر هوش هیجانی. مجله حسابداری اسلامی و تحقیقات بازرگانی، 11(1)، 216-232.
برات­پور، شهرزاد و نادری، فرح. (1402). رابطه علّی هوش معنوی و هوش اخلاقی با دلبستگی به خدا از طریق تصویر فرد از خدا در دانشجویان. مجله دست آوردهای روانشناختی، 4 (1)، 222-205.
برهمن، مریم و موسیوند، محبوبه. (1400). رابطه شایستگی اجتماعی، آخرت نگری با بهزیستی مدرسه: نقش واسطه­ای، بلوغ عاطفی و اخلاقی نوجوانان در مدارس. فصلنامه روانشناسی تربیتی، 17 (59)، 175-212.
پارسائی، احمد و خواجوی، الهام. (1403). واکاوی نقش آموزش و مدرسه در ارتقای سلامت روان و تصمیم­گیری آگاهانه نوجوانان در مورد جراحی زیبایی. فصلنامه رویکردی نو بر آموزش کودکان، 6 (2)، 68-81.
توان، عباس و سلیمانی­فرد، زهرا. (1401). بررسی اثربخشی آموزش هوش معنوی مبتنی بر آموزه­های تربیت اسلامی بر آخرت­نگری و جهت­گیری مذهبی دانشجویان. مجله مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، 7 (2)، 48-33.
توان، عباس. (1403). پیش­بینی‌سلامت‌روان ‌بر اساس‌کیفیت‌ زندگی‌ اسلامی‌ و‌ آخرت­نگری سوادآموزان ‌استان ‌کرمان. نشریه فرهنگ و ارتقای سلامت فرهنگستان علوم پزشکی، 8 (1)، 64-58.
جارچی، سیدرضا؛ حبیبی، حمدالله؛ منظری توکلی، وحید و هاشمی زاده، وجیهه السادات. (1396). اثربخشی معنی درمانی گروهی بر جهت گیری مذهبی و سلامت روان نوجوانان. مجله پژوهش­های کاربردی روان­شناختی، 8 (3)، 160-145.
جلیلی­کیا، علی اصغر و ثابت ایمانی، محبوبه. (1399). بررسی رابطه بین آخرت­نگری و مسئولیت­پذیری با سلامت روان دانش­آموزان. سومین کنفرانس ملی حقوق، علوم اجتماعی و انسانی، روانشناسی و مشاوره.
رحیمی­نژاد، عباس؛ نصرتی، فاطمه و قیومنی نایینی، علی. (1401). رابطه دلبستگی به والدین و دلبستگی به خدا با بهزیستی اجتماعی- هیجانی در دانش­آموزان تیز هوش شهر قم. مجله پژوهش در دین و سلامت، 33 (10)، 97-88.
رهدار، مینا و باقرپور، معصومه. (1402). اثربخشی آموزش مفاهیم معنوی با محوریت مذهب بر میزان ازخودبیگانگی تحصیلی و بهبود مؤلفه­های هویت تحصیلی در دانش­آموزان دختر پایه هفتم شهرستان بندرترکمن. نشریه پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 11 (1)، 106-97.
سبحانی، م.ر.، امیدوار، ب. (1391). نقش واسطه‌ای دلبستگی به خدا در رابطه سبک دلبستگی و سوگ پیش‌بینی‌کننده در والدین کودکان مبتلا به بیماری‌های خاص. مجله پژوهش در دین و سلامت، 8(4): 8-22.
عسگری، مهراتا؛ حیدری، علیرضا و عسگری، پرویز. (1394). رابطه هوش معنوی و جهت­گیری مذهبی با بهزیسـتی روان­شناختی و اضطراب وجودی در دانشجویان. پژوهش در نظام­های آموزشی، 9 (31)، 190-163.
عطائی، نغمه؛ جاجرمی، محمود و مهدیان، حسین. (1402). بررسی رابطه نگرش به مرگ، الگوی تصور از خدا، هوش معنوی، دلبستگی ادراک شده و حمایت­های اجتماعی با میانجی­گری سلامت ذهنی. فصلنامه سبک زندگی با محوریت اسلامی، 3 (3)، 115-108.
علیائی، زهرا؛ سامانی، سیامک و فانی، حجت اله. (1390). بررسی روایی و پایایی مقیاس دلبستگی به خدا. مجله روش­ها و مدل­های روان­شناختی، 2 (2)، 81-65.
مقیمی فیروزآباد، معصومه و رضایی، نبی الله. (1401). اثربخشی آموزش مهارت­های هوش معنوی بر کاهش فرسودگی و خودتنظیمی تحصیلی در دانش­آموزان دختر ابتدایی شرکت کننده در مسابقات قرآن و عترت. فصلنامه قرآن و طب، 8 (1)، 67-61.
منصوری، بهمن و حسینی­فر، جعفر. (1397). اثربخشی آموزش هوش معنوی بر سازگاری اجتماعی، ناگویی خلقی و خودشناسی انسجامی در دانش­آموزان طلاق. مجله روان­شناسی مدرسه، 9 (3)، 258-234.

  • تاریخ دریافت 02 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 17 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 22 مهر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 09 بهمن 1403
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404