رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

تدوین الگوی آموزشی خودمراقبتی روان‌شناختی و اثربخشی آن بر خودشفقتی نوجوانان آسیب‌پذیر شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
2 استاد گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهراء تهران، ایران
3 استاد تمام ، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران.
4 استادیار ، گروه روانشناسی، ، واحد کاشمر، دانشگاه آزاد اسلامی ، کاشمر، ایران.
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف تدوین الگوی آموزشی خودمراقبتی روان‌شناختی و اثربخشی آن بر خودشفقتی نوجوانان آسیب‌پذیر شهر تهران طراحی و اجرا شد.

روش تحقیق: روش این پژوهش آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی بود که در قسمت کیفی از روش روایت پژوهی و در قسمت کمی از طرح نیمه آزمایشی پیش‌آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش دختران نوجوان بودند. از این جامعه در قسمت کیفی پس از مصاحبه با نمونه به روش هدفمند اشباع نظری صورت پذیرفت و در قسمت کمی به روش نمونه گیری غیرتصادفی در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش در قسمت کیفی مصاحبه نیمه ساختار یافته بود و در کمی مقیاس خودشفقتی نف استفاده شد. پس از تدوین الگوی آموزشی خودمراقبتی روان‌شناختی، آزمودنی‌های گروه آزمایش در معرض مداخله قرار گرفتند. داده‌ها به شیوه تحلیل کوواریانس به روش تحلیل واریانس آمیخته تحلیل شده است.

یافته‌ها: در بررسی کیفی پدیدار شناسی مؤلفه‌های خودمراقبتی پس از کدگذاری مقوله‌‍‌ها، پنج مضمون اصلی ظرفیت‌های درون فردی خودمراقبتی روانی، خودمراقبتی روانی بین فردی، ارزیابی خودمراقبتی، تسهیل‌گرها و تهدیدگرهای خودمراقبتی و راهبردهای خودمراقبتی روانی احصاء شد. در بخش کمی نتایج تحلیل داده‌ها حاکی از آن بود که درگروه مداخله بین مراحل پیش‌آزمون با پس‌آزمون و مراحل پیش‌آزمون و پیگیری، در نمرات متغیر خودشفقتی تفاوت معناداری وجود دارد .

نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این پژوهش الگوی آموزشی خودمراقبتی روان‌شناختی با تمرکز بر خودکارآمدی، منبع کنترل، تنظیم هیجان و حل مسأله به بهبود خودشفقتی نوجوانان آسیب‌پذیر می انجامد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

formulate a psychological self-care educational model and its effectiveness on self-compassion of vulnerable teenagers in Tehran

نویسندگان English

tooba orang 1
simin hosseinian 2
Seyedeh Monavar yazdi, 3
, Ali Akbar samari 4
1 PhD Student in Counseling, Department of Counseling, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran
2 Professor, Department of Counseling, Faculty of Education and Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran.
3 Professor of Psychology, Department of Psychology, The faculty of Education and psychology, Alzahra University, Tehran, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Psychology, Kashmar branch, Islamic Azad University, Kashmar, Iran.
چکیده English

Introduction: research was implemented with the aim of developing a psychological self-care educational model and its effectiveness on the self-compassion of vulnerable teenagers.



Method: mixed research was of an exploratory type, which was used in the qualitative part of the narrative research method and in the quantitative part of the semi-experimental design of pre-test, post-test and follow-up with the control group. population of this research consists of teenage. in the qualitative part, after interviewing samples , theoretical saturation was done in a targeted way, and in the quantitative part, were selected by non-random sampling method. The research tool in the qualitative part of the interview was semi-structured and was used in the quantitative scale of self-compassion.

After developing the psychological self-care educational model, the subjects of the experimental group were exposed to the intervention.The data were analyzed using the mixed covariance analysis method.



Results: In the qualitative investigation of the phenomenology of the components of self-care after coding the categories, five main themes of intrapersonal psychological self-care capacities, interpersonal psychological self-care, self-care evaluation, facilitators and threats of self-care and psychological self-care strategies were counted. In the quantitative part, the results of the data analysis indicated that there is a significant difference in the scores of the self-compassion variable in the intervention group between the pre-test and post-test stages and the pre-test and follow-up .



Discussion: the educational of psychological self-care focusing on self-efficacy, source of control, emotion regulation and problem solving leads to the improvement of self-compassion of vulnerable teenagers.

کلیدواژه‌ها English

psychological self-care
self-compassion
vulnerable teenagers
آقایی، ع؛ خانجانی وشکی، س؛ و پاشا، اس. (2021). اثربخشی آموزش مبتنی بر شفقت بر کاهش آشفتگی عاطفی در زنان تجربه‌کننده خیانت زناشویی. مجله تحقیقات کاربردی روانشناسی، 12 (1)، 299-313.
توفنگچی، م؛ رئیسی، ز؛ قمرانی، ع؛ و رضایی جمالویی، ح. (1390). رابطه گاه به گاه بین شفقت به خود و انتقاد از خود در میان بیماران زن مبتلا به سردردهای تنشی با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری. مجله بیهوشی و درد، 12(2)، 62-77.
جوهری فرد، معصومه؛ زهرا کار، کیانوش؛ فرخی، نورعلی؛ مردانی راد، مژگان. (1400). بررسی مدل عِلّی گرایش به رفتار پرخطر نوجوانان بر اساس باورهای فراشناختی و سبک‏های هویت با میانجی‌گری افکار منفی تکرار شونده و تاب‌آوری. فرهنگ مشاوره و رواندرمانی. دوره 12، شماره 47.
چراغی اف؛ برزو اس آر؛ چراغی اف؛ مقصودی ز (۱۳۹۱). تأثیر بکارگیری مدل خودمراقبتی اورم بر کیفیت زندگی بیماران ایرانی: مطالعه مروری سیستماتیک; 2 (1): 30-40.
رستمی، مهدی؛ قزلسفلو، مهدی؛ محمدلو، هادی؛ و قربانیان، الهام. (1394). پیش‌بینی سلامت روانی بر مبنای شفقت خود، هویت و خودشناسی دانشجویان. تعالی مشاوره و روان درمانی، 4 (15): 44-30.
رئیسی دهکردی، ناهید؛ رئوفی عادگانی، نرگس؛ سجادیان، ایلناز. (1401). تأثیر درمان مبتنی بر شفقت بر خودمراقبتی و خستگی از شفقت مادران دارای کودک مبتلا به سرطان. روانشناسی سلامت دانشگاه پیام نور. دوره 11، شماره 44. https://doi.org/10.30473/hpj.2023.58681.5233
عبدالله زاده، ح. (1399). اثربخشی آموزش خودمراقبتی معنوی بر دلسوزی به خود و شجاعت اخلاقی پرستاران. مجله پژوهش در علوم رفتاری، 18(3)، 393-402.
فراهانی، حسین؛ انجدانی، انسیه؛ قربانی، نیما؛ و حاتمی، جلال. (1389). نقش تعدیل کنندگی شفقت بر خود، خودشناسی انسجامی، حرمت خود و به هوشیاری در تنظیم هیجانات منفی ناشی از تجربه وقایع ناخوشایند. پایان نامه کارشناسی ارشد. رشته روانشناسی عمومی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران.
فرزانه جاجرمی، حسن؛ ستوده اصل، نعمت؛ کهساری، جهان. (2021). ارائه‌ی مدل علّی گرایش به رفتارهای پرخطر بر اساس نگرش مذهبی و سبک‌های فرزند پروری والدین: با میانجیگری چشم‌انداز زمان. پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، 11(42), 35-52.
قربانی، س؛ جهانی زاده، م.ر؛ میربد، س.م؛ و امیدی، ل. (1399). بررسی رابطه سرمایه روانشناختی و اجتماعی با سلامت اجتماعی با توجه به متغیر میانجی حمایت اجتماعی. پژوهش های روانشناسی اجتماعی، 10(38)، 83-100.
مراد هاسل، افسانه؛ ملحی الزهکرینی، سعید؛ زکری پور، غلامرضا (1402). مقایسه اثربخشی آموزش مثبت اندیشی و درمان متمرکز بر شفقت در خودمراقبتی، خودارزشمندی، بهزیستی و مسئولیت پذیری زنان مبتلا به سرطان پستان. مطالعات و به روز رسانی های روانشناختی نوجوانان و جوانان. 4 (6)، 91-100.
نعمتی زاده، ثابت؛ رفیعی پور، امین؛ ابوالمعالی الحسینی. (2023). مدل ساختاری خودمراقبتی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 بر اساس علائم عاطفی و معنویت: نقش واسطه ای شفقت به خود. مجله علوم روانشناسی، 22 (126)، 1191-1206.

  • تاریخ دریافت 19 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 27 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 31 مرداد 1403
  • تاریخ اولین انتشار 27 شهریور 1403
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1403