رویکردی نو بر آموزش کودکان

رویکردی نو بر آموزش کودکان

بسترها و الزامات طراحی الگوی برنامه درسی مبتنی بر دانش ریزوماتیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران
2 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران
3 استاد، گروه علوم تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران
چکیده
ریزوماتیک شیوه‌ای از تفکر است که رویکرد سنتی‌تر، هژمونیک و خطی را که به طور سنتی بر نظام آموزشی حاکم است را مختل می‌کند و به تغییرات مفهومی که می‌تواند از تفکر (خلاق) برگرفته شود می‌پردازد. هدف پژوهش حاضر شناسایی بسترها و الزامات طراحی الگوی برنامه درسی مبتنی بر دانش ریزوماتیک بود. روش اجرای پژوهش کیفی (تحلیل مضمون) بود. جامعه آماری 12 نفر از اساتید و متخصصین برنامه درسی بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و در مطالعه شرکت نمودند، ابزار مورد نظر مصاحبه بود که روایی با مثلث سازی و پایایی با شاخص کاپا بررسی شد. تحلیل داده‌ها بر اساس مدل براون و کلارک و سه نوع کدگذاری مضامین پایه، مضامین سازمان دهنده، مضامین فراگیر انجام شد. یافته‌ها نشان داد بسترها و الزامات طراحی الگوی برنامه درسی مبتنی بر دانش ریزوماتیک در مدارس ابتدایی کشور تحت تاثیر 176 مضمون پایه و 23 مضمون سازمان دهنده و 4 مضمون فراگیر (1- توجه به فلسفه و مبانی رویکرد ریزوماتیک 2- تحول بنیادین در نظام برنامه‌ریزی درسی 3- نوآوری در اهداف و استراتژی‌های آموزش و تدریس 4- در نظر گرفتن ویژگی‌های فردی و عملکردی دانش‌آموزان) است. برای داشتن برنامه درسی مبتنی بر دانش ریزوماتیک می‌بایست بسترها و الزاماتی که در طراحی الگوی برنامه درسی مبتنی بر دانش ریزوماتیک شناسایی شدند مدنظر نظام آموزشی و برنامه‌ریزان درسی قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The foundations and requirements of designing a curriculum model based on rhizomatic knowledge

نویسندگان English

elnaz jahangiri 1
amirhosein mehdizadeh 2
Zohre Esmailzadeh 2
alireza Araghiyeh 3
1 Ph.D student, Department of Educational Sciences, Islamshahr Branch, Islamic Azad University, Islamshahr, Iran
2 ...Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Islamshahr Branch, Islamic Azad University, Islamshahr, Iran
3 Professor, Department of Educational Sciences, Islamshahr Branch, Islamic Azad University, Islamshahr, Iran
چکیده English

Rhizomatic is a way of thinking that disrupts the more traditional, hegemonic and linear approach that traditionally dominates the educational system and deals with the conceptual changes that can be derived from (creative) thinking. The purpose of the current research was to identify the bases and requirements for designing a curriculum model based on rhizomatic knowledge.The method was qualitative research (thematic analysis). The statistical population consisted of 12 professors and curriculum experts who were selected and participated in the study by purposive sampling method, the intended tool was interview, which validity was checked by triangulation and reliability by Kappa index. Data analysis was done based on the Brown and Clark model and three types of coding: basic themes, organizing themes, and pervasive themes. Results showed the foundations and requirements of designing a curriculum model based on rhizomatic knowledge in primary schools of the country under the influence of 176 basic themes and 23 organizing themes and 4 comprehensive themes (1- attention to the philosophy and basics of the rhizomatic approach 2- fundamental transformation in the planning system Lesson 3- Innovation in the goals and strategies of education and teaching 4- Considering the individual and functional characteristics of students. In order to have a curriculum based on rhizomatic knowledge, the bases and requirements that were identified in the design of the curriculum model based on rhizomatic knowledge should be taken into consideration by the educational system and curriculum planners.

کلیدواژه‌ها English

curriculum
rhizomatic knowledge
elementary school
اسلامیه، فاطمه؛ مهدیزاده، امیرحسین (1402). روش تحقیق کیفی (از نظریه تا عمل). تهران: انتشارات آییژ.
بیکی، الهام؛ علی محمدی، نرگس؛ عرب زینلی، طاهره (1402). بررسی اهمیت بکارگیری روشهای تدریس خلاق در آموزش به دانش اموزان، سومین کنفرانس ملی مطالعات کاربردی در فرآیندهای تعلیم و تربیت، میناب.
تاری، نصیبه؛ ضرغامی، سعید؛ محمودنیا، علیرضا؛ قائدی، یحیی (1397). ماهیت ارتباط بین معلم و فراگیر در فرآیند یادگیری الکترونیکی با تاکید برآراء دلوز. فصلنامه فناوری آموزش، 14، 3، 532-521.
جهانی، جعفر؛ دارابی عمارتی، عابدین؛ مرزوقی، رحمت اله؛ شفیعی سرورستانی، مریم (1402). الگوی آموزش مبتنی بر مفهوم ریزوماتیک و تأثیر آن بر تفکر خلاق. اندیشه های نوین تربیتی، 19، 68، 33-7.
جهانی، جعفر؛ دارابی عمارتی، عابدین؛ مرزوقی، رحمت اله؛ شفیعی سروستانی، مریم (1398). توسعه الگوی آموزشی تفکر ریزوماتیک و تاثیر آن در پرورش خلاقیت دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی در درس علوم تجربی. نشریه ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 9، 3، 187-147.
حسـینی، افضـل السـادات. (1401). یادگیـری خلاق، کلاس خلاق: شـیوه های عملـی در پـرورش خلاقیـت. تهران: انتشـارات مدرسه.
خاجی، محبوبه؛ بهاری، نیلوفر (1400). تحلیل محتوای کتاب درسی تفکر و پژوهش پایه ششم ابتدایی از نظر میزان توجه به مولفه های تفکر انتقادی و خلاق،اولین کنفرانس بین المللی یافته های پژوهشی در روانشناسی، مشاوره و علوم تربیتی،تهران.
دلوز، ژیل (1392). فلسفه چیست؟ ترجمه پیمان غلامی. تهران: رخ دادنو.
رجبی باغدار، احمد؛ مهرام، بهروز؛ کارشکی، حسین؛ کرمی، مرتضی (1394). جایگاه پرورش خلاقیت در برنامه درسی قصد شده آموزش و پرورش دوره ابتدایی جمهوری اسلامی ایران: هست ها و بایدها، مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 12، 22، 94-71.
عبدالله‌یار، علی، سبحانی‌نژاد، مهدی، سجادی، سید مهدی، فرمهینی فراهانی، محسن (1398). تبیین الگوی تدریس خلاق مبتنی بر اصول ریزوماتیک ژیل دلوز. فصلنامه نوآوری های آموزشی، 18، 69، 84-61.
فرمهینی فراهانی، محسن؛ عبداله یار، علی؛ سبحانی نژاد، مهدی؛ سجادی، سیدمهدی (1398). تبیین الگوی تدریس خلاق مبتنی بر اصول ریزوماتیک ژیل دلوز. نوآوری های آموزشی، 18، 69، 84-61.
قرمزی، خدامراد و علیزاده، علیرضا (1396). بررسی میزان توجه به مولفه های خلاقیت در برنامه درسی قرآن کریم دوره ابتدایی، اولین کنفرانس ملی پژوهش های نوین ایران و جهان در روانشناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی، شیراز.
قهرمانی، علی؛ شفیع زاده، حمید؛ سلیمانی، نادر (1403). طراحی ابعاد و مؤلفه‌های تفکر خلاق در مدیران آموزشی. فصلنامه رویکردی نو بر آموزش کودکان، 6، 1، 259-246.
موحدیان قاسم، شعبانی احمد، چشمه سهرابی مظفر، عاصمی عاصفه (1399). تبیین رویکرد ریزوماتیک در نظامهای سازماندهی دانش و اطلاعات با تاکید بر فضای وب. پردازش و مدیریت اطلاعات (علوم و فناوری اطلاعات)، 35، 3، 846-817.

  • تاریخ دریافت 01 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 01 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 01 شهریور 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 شهریور 1403
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1403