انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 3 2026 11 22 Predicting Academic Engagement in Students with Reading Disorder Based on School Belonging and Academic Buoyancy پیش بینی درگیری تحصیلی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خواندن براساس احساس تعلق به مدرسه و سرزندگی تحصیلی 252898 10.22034/naes.2026.594878.1915 FA حورا صدرائی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی ، ایران. 0009-0006-9053-0647 مهدی جباری قناتی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، اداره آموزش و پرورش شهرستان خوی، ، خوی، آذربایجان غربی، ایران. 0009-0008-7489-1199 Journal Article 2026 08 01 Background and Objectives: This study aimed to predict academic engagement in students with reading disorder based on sense of school belonging and academic buoyancy. Reading disorder, despite causing learning difficulties, also has adverse cognitive, emotional, and social consequences and is often linked with reduced motivation and academic engagement. Sense of school belonging and academic buoyancy are known contributors to academic participation, yet their simultaneous role among students with reading disorder has rarely been examined. Methods: This descriptive-correlational study included male fourth-grade elementary students with reading disorder in Khoy during the 2025–2026 academic year, from whom 100 were selected via convenience sampling. Data were collected using the Reeve Academic Engagement Scale, the Goodenow and Grady School Belonging Questionnaire, and the 9-item Martin and Marsh Academic Buoyancy Scale, and analyzed using Pearson correlation and simultaneous multiple regression in SPSS 26. Findings: Sense of school belonging showed a strong positive correlation with academic engagement (r = .663), and academic buoyancy showed a moderate-to-low positive correlation (r = .328), both significant at p < .01. Together, the two variables explained a significant proportion of variance in academic engagement (R² = .46, F = 40.92, p < .001); however, at the level of partial coefficients, only sense of school belonging was a significant predictor (β = .620, p < .001), while academic buoyancy's contribution did not reach statistical significance (β = .143, p = .072). Conclusion: Sense of school belonging is a strong and stable predictor of academic engagement among students with reading disorder, while academic buoyancy's unique contribution is more limited and warrants cautious interpretation. Strengthening supportive school relationships alongside interventions to enhance academic buoyancy may improve these students' academic engagement. پیشینه و اهداف: هدف پژوهش حاضر، پیش‌بینی درگیری تحصیلی دانش‌آموزان دارای اختلال خواندن بر اساس احساس تعلق به مدرسه و سرزندگی تحصیلی بود. اختلال خواندن با وجود ایجاد مشکلات یادگیری، پیامدهای شناختی، هیجانی و اجتماعی نامطلوبی نیز برای دانش‌آموزان به همراه دارد و اغلب با کاهش انگیزه و مشارکت تحصیلی همراه است. احساس تعلق به مدرسه و سرزندگی تحصیلی از عوامل مؤثر بر بهبود مشارکت تحصیلی دانش‌آموزان شناخته می‌شوند، اما نقش هم‌زمان این دو متغیر در دانش‌آموزان دارای اختلال خواندن کمتر بررسی شده است. روش‌ها: این پژوهش توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری را دانش‌آموزان پسر پایه چهارم ابتدایی دارای اختلال خواندن شهر خوی در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ تشکیل دادند که ۱۰۰ نفر از آنان به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه‌های درگیری تحصیلی ریو، احساس تعلق به مدرسه گودنو و همکاران، و سرزندگی تحصیلی مارتین و مارش جمع‌آوری و با ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه هم‌زمان در SPSS۲۶ تحلیل شدند. یافته‌ها: احساس تعلق به مدرسه با درگیری تحصیلی همبستگی مثبت و قوی (r=0.663) و سرزندگی تحصیلی همبستگی مثبت و متوسط‌روبه‌پایین (r=0.328) نشان دادند (p<0.01). این دو متغیر در مجموع سهم معناداری از واریانس درگیری تحصیلی را تبیین کردند (R²=0.46، F=40.92، p<0.001)؛ اما در سطح ضرایب جزئی، تنها احساس تعلق به مدرسه پیش‌بین معنادار بود (β=0.620، p<0.001) و سهم سرزندگی تحصیلی به سطح معناداری آماری نرسید (β=0.143، p=0.072). نتیجه‌گیری: احساس تعلق به مدرسه پیش‌بین قوی و پایدار درگیری تحصیلی این دانش‌آموزان است؛ سهم سرزندگی تحصیلی محدودتر و نیازمند تفسیر محتاطانه است. تقویت روابط حمایتی در مدرسه در کنار مداخلات افزایش‌دهنده سرزندگی تحصیلی می‌تواند مشارکت تحصیلی این گروه از دانش‌آموزان را ارتقا دهد.

انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 3 2026 11 22 Smart Assessment of Learning in Primary Education: Dimensions and Components ارزشیابی هوشمند یادگیری در دوره ابتدایی: ابعاد و مؤلفه‌ها 254356 10.22034/naes.2026.597283.1921 FA یونس یاوری گروه علمی مطالعات تربیتی و برنامه ریزی درسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0009-0009-8993-8989 سید حشمت الله مرتضوی زاده استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14667، تهران: ایران 0000-0003-1820-6050 حسن نجفی استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14667، تهران: ایران 0000-0003-3473-3424 Journal Article 2026 08 18 Objective: This study aimed to identify the dimensions and components of intelligent learning assessment in primary education based on artificial intelligence.<br><br>Methodology: This was an applied study with a qualitative nature and an exploratory approach. The statistical population consisted of experts in the fields of educational sciences, educational assessment, and artificial intelligence, selected via purposive sampling until theoretical saturation was reached. Data were collected through in-depth, semi-structured interviews and analyzed using three stages of coding: open, axial, and selective. Holsti’s coefficient of agreement was used to assess reliability.<br><br>Findings: In the open coding stage, 1,078 initial codes were extracted and subsequently refined to 420 open codes. The Holsti agreement coefficient between the two coders was calculated at 0.86, indicating satisfactory research reliability. Ultimately, the study's final structure was defined across five macro-dimensions: paradigm shift (transition to a process-oriented approach), design (individualized adaptation), implementation requirements (technology governance), data-driven analysis (technological integration), and feedback (decision-making for new actions).<br><br>Conclusion: The identified structure and dimensions represent a comprehensive, multi-layered system for intelligent assessment. This system can serve as a strategic foundation for educational policymaking, the design of intelligent assessment platforms, teacher empowerment, and the development of future studies in this field. هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های ارزشیابی هوشمند یادگیری در دوره ابتدایی مبتنی بر هوش مصنوعی انجام شد.<br><br>روش‌شناسی: این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی با رویکرد اکتشافی بود. جامعه آماری شامل متخصصان و خبرگان حوزه‌های علوم تربیتی، ارزشیابی آموزشی و هوش مصنوعی بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق ۱ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. به‌منظور سنجش پایایی، از ضریب توافق هولستی استفاده گردید.<br><br>یافته‌ها: در مرحله کدگذاری باز، ۱۰۷۸ کد اولیه استخراج و پس از پالایش به ۴۲۰ کد باز تقلیل یافت. ضریب توافق هولستی بین دو کدگذار 86/0 محاسبه شد که بیانگر پایایی مطلوب پژوهش است. در نهایت، ساختار نهایی پژوهش در پنج بعد کلان شامل: گذر پارادایمی (فرایندی شدن)، طراحی (انطباق فردی)، الزامات اجرایی (حکمرانی فناوری)، تحلیل داده‌محور (یکپارچه‌سازی فناورانه) و بازخورد (تصمیم برای اقدام جدید) تبیین گردید.<br><br>نتیجه‌گیری: ساختار و ابعاد شناسایی‌شده، نمایانگر یک نظام جامع و چندلایه برای ارزشیابی هوشمند است که می‌تواند به‌عنوان مبنایی راهبردی برای سیاست‌گذاری آموزشی، طراحی پلتفرم‌های ارزشیابی هوشمند، توانمندسازی معلمان و توسعه مطالعات آینده در این حوزه مورد استفاده قرار گیرد.

انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 3 2026 11 22 The Mediating Role of Self-Compassion in Predicting Burnout Based on Occupational Stress in School Counselors نقش میانجی گری خودشفقت‌ورزی در پیش بینی فرسودگی شغلی براساس استرس شغلی مشاوران مدارس 254359 10.22034/naes.2026.591982.1906 FA فاطمه حجتی دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روان‌شناسی بالینی و روان‌شناسی سلامت، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0009-0002-9317-049X رامین زارع گروه بهداشت، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0000-0003-0133-9148 بابک پویانسب گروه روان‌شناسی بالینی و روان‌شناسی سلامت، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0000-0002-9090-3566 Journal Article 2026 07 15 Burnout and mental health of school counselors are important topics in the field of counseling. In this regard, the present study aimed to investigate the structural model of burnout based on occupational stress, mediated by self-compassion, in counselors. The study was a descriptive-correlational structural equation modeling type. The statistical population included all school counselors in Qom province in the academic year 2025-2026. 275 active school counselors from various educational levels in Qom province were selected using cluster sampling. Research instruments included the Maslach Burnout Inventory (MBI), the HSE Occupational Stress Questionnaire, and the Short Form of the Self-Compassion Scale (SCSSF). Pearson correlation and structural equation modeling using SPSS-28 and AMOS-26 software were employed for data analysis. Results showed a significant relationship between occupational stress (r=0.28) and self-compassion (r=-0.38) with burnout (p<0.001). Also, occupational stress (β=0.208) and self-compassion (β=-0.283) showed a significant direct effect on burnout (p<0.05), and occupational stress also had a significant direct effect on self-compassion (β=-0.481; p<0.001). Examination of indirect effects confirmed the mediating role of self-compassion in the relationship between occupational stress and burnout (β=-0.032; p<0.05). Occupational stress as a risk factor and self-compassion as a psychological resource play a decisive role in explaining burnout among school counselors. فرسودگی شغلی و سلامت روان مشاوران مدرسه از مباحث مهم در حوزه مشاوره هستند. در همین راستا پژوهش حاضر با هدف بررسی مدل ساختاری فرسودگی شغلی بر اساس استرس شغلی با میانجی‌گری خودشفقت‌ورزی در مشاوران انجام شد. مطالعه از نوع توصیفی همبستگی مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی مشاوران مدارس استان قم در سال تحصیلی 1405-1404 که ۲۷۵ نفر از مشاوران فعال مدارس در مقاطع تحصیلی مختلف استان قم به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسش‌نامه ‌های فرسودگی شغلی (MBI)، استرس شغلی (HSE) و فرم کوتاه مقیاس خودشفقت‌ورزی (SCSSF) جمع‌آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، از آزمون همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزارهای SPSS-28 و AMOS-26 استفاده شد. نتایج نشان داد رابطه معناداری بین متغیر استرس شغلی (28/0=r) و خودشفقت‌ورزی (38/0-=r) با فرسودگی شغلی وجود داشت (001/0>p). همچنین بین استرس شغلی(208/0=β) و خودشفقت‌ورزی (283/0-=β) با فرسودگی شغلی رابطه مستقیم وجود داشت (05/0>p) و استرس شغلی نیز بر خودشفقت‌ورزی اثر مستقیم داشت (481/0-=β؛ 001/0>p). نقش میانجی خودشفقت‌ورزی در رابطه استرس شغلی با فرسودگی شغلی تأیید شد (032/0-=β؛ 05/0>p). استرس شغلی به عنوان یک عامل خطر و خودشفقت‌ورزی به عنوان یک منبع روان‌شناختی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تبیین فرسودگی شغلی مشاوران مدارس دارند.

انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 3 2026 11 22 Examining the Role of Preschool Education in the Development of Psychomotor Skills and Social Adaptation among Primary بررسی نقش فراگیری پیش‌دبستانی بر یادگیری مهارت‌های روانی-حرکتی و سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان دوره ابتدایی شهرستان تنکابن 254360 10.22034/naes.2026.592362.1909 FA حمزه آبار استادیار،گروه مدیریت آموزشی، موسسه آموزش عالی شفق ،تنکابن،ایران(نویسنده مسئول) 0000-0002-1945-8068 فهیمه عباسیان دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، موسسه آموزش عالی شفق،تنکابن،ایران Journal Article 2026 07 18 .Background and Objective: This study examined the role of preschool education in the development of psychomotor skills and social adaptation among primary school students in Tonekabon during the 2024-2025 academic year, emphasizing the preschool period's importance as a foundation for holistic child development.<br><br>Method: Employing a causal-comparative (ex post facto) design, the study sampled 361 students from a population of 6,000 (grades 1-3) via stratified random sampling. Instruments included the Preschool Education Questionnaire, the Lincoln-Oseretsky Psychomotor Scale, and the Pickel & Weissman Social Adaptation Questionnaire. After verifying normality via the Kolmogorov-Smirnov test, data were analyzed using MANOVA, Pearson correlation, and linear regression in SPSS.<br><br>Findings: MANOVA revealed a statistically significant positive relationship between preschool education and the combined dependent variables, with a substantial effect size ($\eta_p^2 = 0.445$ to $0.495$). Significant positive correlations were observed between preschool attendance and both psychomotor skills and social adaptation. Furthermore, regression analysis identified psychomotor skills as a significant positive predictor of social adaptation.<br><br>Conclusion: Completing preschool education is associated with enhanced neuromuscular coordination, self-confidence, and social acceptance, facilitating smoother school integration. Given the ex post facto design and lack of control for family socio-economic status, these associations should be interpreted as predictive rather than definitive causalities. To optimize student growth, qualitative improvements and the provision of motor and interactive facilities in preschool centers are strongly recommended. زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین و بررسی نقش فراگیری پیش‌دبستانی در یادگیری مهارت‌های روانی-حرکتی و سازگاری اجتماعی دانش‌آمtان دوره ابتدایی در شهرستان تنکابن (سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳) به اجرا درآمد. با توجه به اینکه دوران پیش از دبستان به عنوان زیربنای رشد جامع کودک شناخته می‌شود، این مطالعه درصدد بود تا تحلیل نماید چگونه تجربه این دوره آموزشی می‌تواند منجر به بهبود توانمندی‌های جسمانی-حرکتی و تسهیل انطباق اجتماعی دانش‌آموزان در سال‌های حساس نخست دبستان گردد.<br><br>روش پژوهش: این مطالعه در قالب طرح علی-مقایسه‌ای (پس‌رویدادی) طراحی شد؛ بدین معنا که متغیر مستقل (فراگیری پیش‌دبستانی) توسط پژوهشگر دستکاری نشده و بر اساس تجربه‌های واقعی آزمودنی‌ها مورد سنجش قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل ۶۰۰۰ دانش‌آموز سال اول تا سوم ابتدایی بود که از این تعداد، ۳۶۱ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه فراگیری پیش‌دبستانی (شاه محمدی، ۱۳۹۲)، مقیاس مهارت‌های روانی-حرکتی (لینکلن-اوزرتسکی) و پرسشنامه سازگاری اجتماعی (پیکل و ویسمن، ۱۹۹۹) بود. پس از تایید نرمال بودن توزیع داده‌ها توسط آزمون کولموگروف-اسمیرنوف، تحلیل‌های آماری شامل تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA)، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی در نرم‌افزار SPSS اجرا گردید.<br><br>یافته‌ها:* نتایج تحلیل مانوا نشان داد که فراگیری پیش‌دبستانی رابطه مثبت و معناداری با ترکیب متغیرهای وابسته دارد و مقدار اتای جزئی مربع بین ۰.۴۴۵ تا ۰.۴۹۵)، حاکی از اندازه اثر متوسط به بالا و قدرت تبیین قابل توجه این متغیر است. همچنین، همبستگی مثبت و معناداری بین پیش‌دبستانی با هر دو متغیر مهارت‌های روانی-حرکتی و سازگاری اجتماعی مشاهده شد. نتایج تحلیل رگرسیون نیز تایید کرد که مهارت‌های روانی-حرکتی به عنوان یک متغیر پیش‌بین، نقش مثبت و معناداری در تبیین میزان سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان ایفا می‌کند.<br>*نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که گذراندن دوره پیش‌دبستانی با ارتقای توانمندی‌های عصبی-عضلانی، بهبود هماهنگی‌های حرکتی و همچنین تقویت اعتماد به نفس و پذیرش اجتماعی همراه است که در مجموع، زمینه‌ساز سازگاری مؤثرتر کودکان با محیط مدرسه می‌گردد. با این حال، با توجه به ماهیت پس‌رویدادی پژوهش و عدم کنترل متغیرهای مداخله‌گر نظیر وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانواده، این روابط باید به عنوان روابط پیش‌بین تفسیر شوند و نه لزوماً روابط علّی قطعی. در نهایت، توصیه می‌شود جهت بهینه‌سازی رشد همه‌جانبه دانش‌آموزان، بر ارتقای کیفی مراکز پیش‌دبستانی و تجهیز آن‌ها به امکانات حرکتی و تعاملی تأکید ورزیده شود

انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 3 2026 11 22 Designing a Curriculum Model for Religious Education Based on the Doctrinal, Worship, and Ethical Domains of the Fundamental Transformation Document طراحی الگوی برنامه درسی تربیت دینی مبتنی بر ساحت اعتقادی، عبادی و اخلاقی سند تحول بنیادین 254361 10.22034/naes.2026.593407.1911 FA علیرضا بشیری تیمورلویی دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران 0009-0007-7502-1657 جهانگیر یاری حاج عطالو دانشیار گروه علوم تربیتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران 0000-0002-7828-5830 عیسی برقی دانشیار برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان ، ایران 0000-0002-6512-2696 بهبود یاریقلی دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان،تبریز،ایران 0000-0002-4756-2380 Journal Article 2026 07 27 Abstract<br>Background and Objective: The present study was conducted with the aim of designing a “desirable curriculum model for religious education” for the elementary education level, based on the three domains of doctrinal, worship, and ethical education outlined in the Fundamental Transformation Document of Education. The main research problem concerns the existing gap between the ideal objectives of this document and the realities of its implementation in schools. Accordingly, the study aimed to develop a comprehensive framework based on Tyler’s Curriculum Model—including objectives, content, methods, and evaluation.<br>Research Method: This study employed a sequential exploratory mixed-methods approach and was conducted in two phases. In the qualitative phase, through content analysis of the Fundamental Transformation Document and semi-structured interviews with 20 experts in education and educational sciences, 145 initial codes and 12 subcategories were extracted and organized around the core category of “integrating and strengthening students’ religious identity.” In the quantitative phase, a researcher-made questionnaire consisting of 67 items was administered to a sample of 384 participants. The factor structure of the instrument was identified through exploratory factor analysis, and the proposed model was validated using structural equation modeling based on the partial least squares (PLS) approach.<br>Findings: The findings indicated that “teaching-learning methods” had the highest path coefficient <br>(β = 0.876) and coefficient of determination (R² = 0.71), making it the strongest predictor of the model. This was followed, respectively, by content (β = 0.812), objectives (β = 0.745), and evaluation (β = 0.698). The model fit indices (SRMR = 0.54 and NFI = 0.912) also confirmed the adequacy of the proposed model structure.<br>Conclusion: The main conclusion of the study is that, in religious education at the elementary level, “how implementation takes place” is more important than content alone or objective-setting. Sustainable transformation in this field requires a transition from a content-oriented approach toward a method-oriented and participatory approach. The study also presents recommendations for textbook authors, educational policymakers, teachers, and future researchers. چکیده<br>زمینه و هدف: پژوهش حاضر باهدف طراحی «الگوی مطلوب برنامه درسی تربیت دینی» برای دوره ابتدایی، مبتنی بر ساحت‌های ۳‌گانه اعتقادی، عبادی و اخلاقی سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش انجام‌شده است. مسئله اصلی پژوهش، شکاف موجود میان اهداف آرمانی این سند و واقعیت‌های اجرایی مدارس بوده و هدف آن، تدوین چارچوبی جامع بر پایه مدل برنامه درسی تایلر (اهداف، محتوا، روش و ارزشیابی) است.<br>روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی در ۲ فاز اجرا شد. در فاز کیفی، از طریق تحلیل محتوای سند تحول و مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از خبرگان تعلیم و تربیت، ۱۴۵ کد اولیه و ۱۲ مقوله فرعی استخراج و حول مقوله هسته «انسجام‌بخشی به هویت دینی دانش‌آموزان» سازمان‌دهی شد. در فاز کمی، با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته (67 گویه) و نمونه‌ای ۳۸۴ نفره، ساختار عاملی ابزار با تحلیل عاملی اکتشافی شناسایی و الگوی پیشنهادی از طریق مدل‌سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی اعتبارسنجی گردید.<br>یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد «روش‌های یاددهی -یادگیری» با بالاترین ضریب مسیر (۸۷۶/۰=β) و ضریب تعیین (۷۱/۰=R²)، قدرتمندترین پیش‌بین الگو است؛ پس‌ازآن به ترتیب محتوا (۸۱۲/۰=β)، اهداف (۷۴۵/۰=β) و ارزشیابی (۶۹۸/۰β=) قرار دارند. شاخص‌های برازش مدل (۵۴/۰ SRMR= و ۹۱۲/۰= NFI) نیز مطلوب بودن ساختار الگو را تأیید کردند.<br>نتیجه‌گیری: نتیجه‌گیری اصلی پژوهش این است که در تربیت دینی دوره ابتدایی، «چگونگی اجرا» نسبت به‌صرف محتوا یا هدف‌گذاری از اهمیت بیشتری برخوردار است و تحول پایدار در این حوزه، درگرو گذار از رویکرد محتوا -محور به رویکرد روش -محور و مشارکتی است. پژوهش پیشنهادهایی برای مؤلفان کتب درسی، سیاست‌گذاران آموزشی، معلمان و پژوهشگران آینده ارائه می‌دهد.

انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 3 2026 11 22 Presenting a Model of Educational Justice and Equal Access to Learning Opportunities among Elementary School Students in Chaharmahal and Bakhtiari Province ارائه الگوی عدالت آموزشی و برابری دسترسی به فرصت‌های یادگیری در بین دانش‌آموزان دوره ابتدایی استان چهارمحال و بختیاری 254363 10.22034/naes.2026.594851.1914 FA محسن خسروی گروه آموزشی مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران. 0009-0001-0608-9814 مهران عزیزی محمودآباد گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 0009-0007-1543-1689 Journal Article 2026 08 01 Background and Aim: This study aimed to develop a contextual model of educational justice and equal access to learning opportunities for elementary school students in Chaharmahal and Bakhtiari Province, Iran. Methods: The article reports the qualitative phase of a larger parent study and applies the systematic grounded theory approach of Strauss and Corbin. Participants were elementary school principals, teachers, instructional leaders, education experts, and members of elementary-level educational groups across the province’s 17 educational districts. Purposive maximum-variation sampling yielded 30 participants. Semi-structured interviews were analyzed concurrently with data collection through constant comparison and open, axial, and selective coding in MAXQDA 2020. Sampling stopped when the final interviews produced no new code or concept. Trustworthiness was strengthened through member checking, peer review, document triangulation, and a Holsti coding-agreement coefficient of .96. Results: The analysis yielded 109 open codes, 34 subcategories, and six final dimensions: justice in support and learning opportunities, justice in curriculum content and educational processes, justice in infrastructure and resources, justice in human resources, justice in educational outcomes, and justice in participation and policymaking. Paradigmatic reorganization identified educational justice and real equality of learning opportunities as the central phenomenon emerging from the interaction of causal, contextual, and intervening conditions with compensatory and needs-based strategies. Conclusion: Educational justice in elementary education cannot be reduced to formally equal allocation. It requires needs-sensitive distribution, fair procedures, respectful interactions, and targeted support for disadvantaged learners and regions. The proposed model integrates structural conditions, educational processes, and outcomes and can inform locally responsive policy and resource allocation. زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی عدالت آموزشی و برابری دسترسی به فرصت‌های یادگیری برای دانش‌آموزان دوره ابتدایی استان چهارمحال‌وبختیاری انجام شد. روش پژوهش: مقاله حاضر از بخش کیفی طرح پژوهشی مادر استخراج شده و با روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد و رویکرد نظام‌مند اشتراوس و کوربین اجرا شده است. جامعه پژوهش شامل مدیران مدارس ابتدایی، آموزگاران، راهبران آموزشی، کارشناسان آموزش‌وپرورش و اعضای گروه‌های آموزشی مرتبط با دوره ابتدایی در مناطق ۱۷گانه استان بود. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند با راهبرد حداکثر تنوع انجام شد و ۳۰ مشارکت‌کننده مورد مصاحبه نیمه‌ساختاریافته قرار گرفتند. گردآوری و تحلیل داده‌ها به‌صورت هم‌زمان و با مقایسه مستمر، کدگذاری باز، محوری و انتخابی و با استفاده از MAXQDA 2020 انجام شد. معیار توقف نمونه‌گیری، عدم ظهور کد یا مفهوم جدید در مصاحبه‌های پایانی بود. برای اعتمادپذیری، از بازبینی مشارکت‌کنندگان، بازبینی همتای علمی، مثلث‌سازی با اسناد و محاسبه توافق کدگذاری به روش هولستی استفاده شد که ضریب توافق 96/0 به دست آمد. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به ۱۰۹ کد باز، ۳۴ مقوله فرعی و ۶ بعد نهایی شامل عدالت در حمایت و فرصت‌های یادگیری، عدالت در محتوا و فرایند آموزشی، عدالت در زیرساخت و منابع، عدالت در منابع انسانی، عدالت در پیامدهای آموزشی و عدالت در مشارکت و سیاست‌گذاری انجامید. بازسازمان‌دهی پارادایمی نشان داد پدیده محوری عدالت آموزشی و برابری واقعی فرصت‌های یادگیری از تعامل شرایط علّی، زمینه‌ای و مداخله‌گر با راهبردهای جبرانی و نیازمحور شکل می‌گیرد و در پیامدهای آموزشی و کاهش شکاف‌های فرصت نمود می‌یابد. نتیجه‌گیری: عدالت آموزشی در دوره ابتدایی، برابری صوری در توزیع امکانات نیست؛ بلکه مستلزم تخصیص متناسب با نیاز، فرایندهای منصفانه، تعاملات محترمانه و حمایت ترجیحی از گروه‌ها و مناطق کم‌برخوردار است. الگوی ارائه‌شده، عدالت آموزشی را در پیوند ساختار، فرایند و پیامد تبیین می‌کند و می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری بومی و تخصیص هدفمند منابع باشد.

انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 3 2026 11 22 Academic Motivation, Math Anxiety, and Anxiety Symptoms Among Students with and Without Intrafamilial Child Maltreatment مقایسه انگیزش تحصیلی، اضطراب ریاضی و علائم اضطرابی در دانش‌آموزان با و بدون تجربه کودک‌آزاری درون‌خانوادگی 254364 10.22034/naes.2026.595489.1916 FA هدایت اله اعتمادی زاده استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران زهرا نبی ئی دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران سعید آریاپوران دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Journal Article 2026 08 04 Aim: This study compared academic motivation, mathematics anxiety, and anxiety symptoms among students with and without experiences of <br>Methods: The research method was causal-comparative. The statistical population consisted of all fifth and sixth-grade elementary school students in Malayer city during the 2023-2024 academic year. The sample included 390 students (68 with experience of familial child abuse and 322 without such experience), selected using multi-stage cluster sampling and Z-scores. Data were collected using the Iranian Child Abuse Questionnaire, the Elementary Student Academic Motivation Scale, the Short Math Anxiety Scale, and the Child Anxiety Screening Questionnaire related to emotional disorders, and were analyzed using Multivariate Analysis of Variance (MANOVA).<br>Results: The findings indicated that students with experience of familial child abuse had lower academic motivation and higher math anxiety and anxiety symptoms (somatic symptoms and panic, generalized anxiety, separation anxiety, social anxiety, and school avoidance) compared to their peers without such experience (p < .01).<br>Conclusion: The results showed that the consequences of familial child abuse are not limited to psychological vulnerability and also affect children's academic motivation, math anxiety, and symptoms of anxiety disorders. Therefore, timely identification of children at risk of child abuse, empowering parents, teachers, and school counselors, and developing educational and supportive programs can help improve children's mental health, learning quality, and academic success. هدف: پژوهش با هدف مقایسه انگیزش تحصیلی، اضطراب ریاضی و علائم اضطرابی در دانش‌آموزان با و بدون تجربه کودک‌آزاری خانوادگی انجام شد. <br>روش: روش پؤوهش علّی-مقایسه‌ای بود. جامعه آماری شامل تمام دانش‌آموزان پایه‌های پنجم و ششم ابتدایی شهر ملایر در سال تحصیلی ۱۴۰3-۱۴۰4 بود. نمونه پژوهش شامل ۳۹۰ دانش‌آموز (68 دانش‌آموز دارای تجربه کودک‌آزاری خانوادگی و 322 دانش‌آموز فاقد این تجربه) بود که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای و با استفاده از نمرات Z انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه کودک‌آزاری ایران، مقیاس انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان ابتدایی، مقیاس کوتاه اضطراب ریاضی و پرسشنامه غربالگری اضطراب کودک مرتبط با اختلالات هیجانی گردآوری و با تحلیل واریانس چندمتغیری تحلیل شدند. <br>نتایج: یافته‌ها نشان داد دانش‌آموزان دارای تجربه کودک‌آزاری خانوادگی، در مقایسه با همسالان فاقد این تجربه، انگیزش تحصیلی پایین‌تر و اضطراب ریاضی و علائم اضطرابی (علائم جسمانی و پنیک، اضطراب فراگیر، اضطراب جدایی، اضطراب اجتماعی و اجتناب از مدرسه) بالاتری داشتند (01/0>p). <br>نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد پیامدهای کودک‌آزاری خانوادگی به آسیب‌پذیری روان‌شناختی محدود نیست و انگیزش تحصیلی، اضطراب ریاضی و علائم اختلالات اضطرابی کودکان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. ازاین‌رو، شناسایی به‌هنگام کودکان در معرض کودک‌آزاری، توانمندسازی والدین، معلمان و مشاوران مدرسه، و تدوین برنامه‌های آموزشی و حمایتی می‌تواند به بهبود سلامت روان، کیفیت یادگیری و موفقیت تحصیلی کودکان کمک کند.

انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 3 2026 11 22 Exploring the Factors Influencing the Design of a Digital Health Literacy Curriculum for Lower Secondary Education: A Grounded Theory Approach واکاوی عوامل مؤثر بر طراحی برنامه درسی سواد سلامت دیجیتال در دوره اول متوسطه: رویکرد داده‌بنیاد 254365 10.22034/naes.2026.597049.1919 FA شهناز فتح اله گندمی گروه علمی مطالعات تربیتی وبرنامه ریزی درسی، واحد اراک ،دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران فرانک امیدیان گروه علمی علوم تربیتی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. (نویسنده مسئول) 0009-0003-2151-5396 سمیه کیارسی گروه آموزش ابتدایی، واحد شادگان، دانشگاه آزاد اسلامی، شادگان، ایران 0000-0002-3824-185X Journal Article 2026 08 14 Background and Aim: With the growing access of adolescents to cyberspace and the changing landscape of health authority, digital health literacy has emerged as a new necessity. The Iranian education system currently lacks a comprehensive and contextually appropriate curriculum in this field. This study aimed to explore the factors influencing the design of a digital health literacy curriculum for lower secondary education and to develop a context-specific model.<br>Methods: This applied study employed a qualitative approach and a grounded theory strategy based on the systematic model of Strauss and Corbin (2002). The study population consisted of experts and scholars in the fields of curriculum studies, health literacy, and educational technology. Using purposive sampling and the snowball technique, 14 experts were selected, and data were collected through in-depth, semi-structured interviews. Data analysis was conducted in three stages: open, axial, and selective coding.<br>Results: During open coding, 1,260 initial codes were categorized into 37 concepts and organized into six major categories: causal conditions (curriculum obsolescence, the digital health literacy crisis, changes in health authority, the commercialization of health, and the knowledge–behavior gap); contextual conditions (school structure, teacher competence, family circumstances, technological infrastructure, and educational policies); intervening conditions (media-related, cultural-social, and economic factors, as well as supportive factors and barriers); strategies (integration, teacher empowerment, family participation, innovative methods, and macro-level policymaking); consequences (12 components across cognitive, emotional, behavioral, and social dimensions, as well as model design); and the core phenomenon (enhancing digital health literacy through the redesign of a multilayered and dynamic curriculum). Accordingly, seven theoretical propositions were derived, outlining a paradigmatic, dynamic, and self-regulating model.<br>Conclusion: Designing a digital health literacy curriculum requires a multidimensional approach that integrates health literacy into school subjects, empowers teachers, engages families, and employs innovative methods, with particular emphasis on “emotional regulation before thinking.” Such an approach can contribute to enhancing critical thinking, reducing cyberchondria, facilitating a shift from reactive behavior toward self-regulation, and fostering students as health ambassadors. زمینه و هدف: با گسترش دسترسی نوجوانان به فضای مجازی و تغییر مرجعیت سلامت، سواد سلامت دیجیتال به ضرورتی نوظهور تبدیل شده است. نظام آموزشی ایران فاقد برنامه درسی جامع و بومی در این حوزه است. این پژوهش با هدف واکاوی عوامل مؤثر بر طراحی برنامه درسی سواد سلامت دیجیتال در دوره اول متوسطه و ارائه الگویی بومی انجام شد.<br>روش پژوهش: پژوهش حاضر کاربردی و با رویکرد کیفی و راهبرد نظریه داده‌بنیاد بر اساس الگوی نظام‌مند اشتراوس و کوربین (2002) اجرا گردید. جامعه آماری شامل خبرگان و صاحب‌نظران حوزه‌های برنامه درسی، سواد سلامت و فناوری آموزشی بود. با نمونه‌گیری هدفمند و تکنیک گلوله برفی، ۱۴ خبره انتخاب و داده‌ها از طریق مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته گردآوری شدند. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد.<br>یافته‌ها: در مرحله کدگذاری باز، ۱۲۶۰ کد اولیه در ۳۷ مفهوم دسته‌بندی شدند و در قالب شش مقوله اصلی شامل شرایط علی (کهنگی برنامه درسی، بحران سواد سلامت دیجیتال، تغییر مرجعیت سلامت، تجاری‌سازی سلامت و شکاف دانش-رفتار)، شرایط زمینه‌ای (ساختار مدرسه، صلاحیت معلمان، وضعیت خانواده، زیرساخت‌های فناورانه و سیاست‌های آموزشی)، شرایط مداخله‌گر (عوامل رسانه‌ای، فرهنگی-اجتماعی، اقتصادی و حمایت‌ها و موانع)، راهبردها (تلفیق، توانمندسازی معلمان، مشارکت خانواده، روش‌های نوین و سیاست‌گذاری کلان)، پیامدها (۱۲ مؤلفه در ابعاد شناختی، هیجانی، رفتاری، اجتماعی و طراحی الگو) و پدیده محوری (ارتقای سواد سلامت دیجیتال از طریق بازطراحی برنامه درسی چندلایه و پویا) سازمان‌دهی شدند. بر این اساس، هفت گزاره نظری استخراج شد که مدلی پارادایمی، پویا و خودتنظیم‌گر را ترسیم می‌کنند.<br>نتیجه‌گیری: طراحی برنامه درسی سواد سلامت دیجیتال نیازمند رویکردی چندبعدی است که با تلفیق سواد سلامت در دروس، توانمندسازی معلمان، مشارکت خانواده و به‌کارگیری روش‌های نوین با تأکید بر «تنظیم هیجان پیش از تفکر»، به ارتقای تفکر انتقادی، کاهش سایبرکندریا، گذار از رفتار واکنشی به خودتنظیمی و پرورش دانش‌آموزان به‌عنوان سفیران سلامت منجر می‌شود.

انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 3 2026 11 22 Predicting Post-Traumatic Growth Based on Perceived Social Support and Religious Orientation in Mothers of Children with Intellectual Disability پیش‌بینی رشد پس از سانحه بر اساس حمایت اجتماعی ادراک‌شده و جهت‌گیری مذهبی در مادران کودکان با کم توانی ذهنی 254366 10.22034/naes.2026.598356.1923 FA سیدمحمدرضا موسوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. 0009-0008-4122-0559 محمدجواد دهقان کارشناسی ارشد روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0009-0003-5432-8212 محمدباقر حسنوند استادیار، گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0000-0002-1154-0999 Journal Article 2026 08 21 The present study aimed to investigate the predictive role of perceived social support and religious orientation in post-traumatic growth (PTG) among mothers of children with intellectual disability, given that identifying resources capable of transforming the chronic psychological strain experienced by these mothers into an opportunity for positive change is of strategic importance for promoting family health. This applied, descriptive-correlational study was conducted on all mothers of children with intellectual disability enrolled in special elementary schools in Mashhad during the 2025-2026 academic year (N = 1500), from whom 306 mothers were selected using Krejcie and Morgan's (1970) table and a multi-stage cluster random sampling method. Instruments included the Post-traumatic Growth Inventory (Tedeschi & Calhoun, 1996), the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (Zimet et al., 1988), and the Religious Orientation Scale (Allport & Ross, 1967); data were analyzed using Pearson correlation and multiple regression analysis in SPSS version 27. Results showed significant positive correlations between the components of perceived social support (family, significant others, and friends) and religious orientation (intrinsic and extrinsic) with post-traumatic growth (p < 0.05). Perceived social support and religious orientation significantly predicted post-traumatic growth, jointly explaining 80.5% of its variance; intrinsic religious orientation (β = 0.392) was the strongest predictor, followed by family support (β = 0.367), extrinsic religious orientation (β = 0.331), support from significant others (β = 0.234), and friend support (β = 0.164). Accordingly, perceived social support and religious orientation, particularly its intrinsic form, are important factors influencing post-traumatic growth in mothers of children with intellectual disability, and mental health and rehabilitation professionals are recommended to design interventions that strengthen family support networks and enrich intrinsic spiritual-religious resources, facilitating a shift from a deficit-based approach toward an empowerment- and growth-oriented approach for these mothers. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش پیش‌بین حمایت اجتماعی ادراک‌شده و جهت‌گیری مذهبی در رشد پس از سانحه در مادران کودکان کم‌توان ذهنی انجام شد؛ شناسایی منابعی که فشار روانی مزمن این مادران را به فرصتی برای تحول مثبت تبدیل کند، ضرورتی راهبردی در ارتقای سلامت خانواده دارد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل مادران دارای کودک کم‌توان ذهنی مشغول به تحصیل در مدارس ابتدایی ویژه شهر مشهد در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ (۱۵۰۰ نفر) بود که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان (۱۹۷۰) و نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای، ۳۰۶ نفر انتخاب شدند. ابزارها شامل پرسشنامه رشد پس از سانحه (تدسچی و کالهون، ۱۹۹۶)، پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراک‌شده (زیمت و همکاران، ۱۹۸۸) و پرسشنامه جهت‌گیری مذهبی (آلپورت و راس، ۱۹۶۷) بود و داده‌ها با ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه در SPSS نسخه ۲۷ تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین مؤلفه‌های حمایت اجتماعی ادراک‌شده (خانواده، دیگران مهم و دوستان) و مؤلفه‌های جهت‌گیری مذهبی (درونی و بیرونی) با رشد پس از سانحه رابطه مثبت و معنادار وجود دارد (۰۵/۰>p). حمایت اجتماعی ادراک‌شده و جهت‌گیری مذهبی به‌طور معناداری رشد پس از سانحه را پیش‌بینی کردند و در مجموع ۵/۸۰ درصد از واریانس آن را تبیین نمودند؛ جهت‌گیری مذهبی درونی (β=۰/۳۹۲) قوی‌ترین پیش‌بین بود و پس از آن حمایت خانواده (β=۰/۳۶۷)، جهت‌گیری مذهبی بیرونی (β=۰/۳۳۱)، حمایت دیگران مهم (β=۰/۲۳۴) و حمایت دوستان (β=۰/۱۶۴) قرار داشتند. بر این اساس، حمایت اجتماعی ادراک‌شده و جهت‌گیری مذهبی، به‌ویژه در شکل درون‌گرای آن، از عوامل مهم مؤثر بر رشد پس از سانحه در این مادران‌اند و پیشنهاد می‌شود متخصصان سلامت روان و توان‌بخشی با تقویت شبکه حمایتی خانواده و غنابخشی به منابع معنوی-مذهبی درون‌گرا، گذار از الگوی آسیب‌محور به الگوی توانمندسازی و رشد را برای این مادران فراهم سازند.

انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 3 2026 11 22 The role of parental involvement in improving learning and academic performance of elementary school students نقش مشارکت والدین در بهبود یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی 254428 10.22034/naes.2026.588383.1892 FA مهسا نوروزی گروه مدیریت آموزشی، واحد داراب، دانشگاه آزاد اسلامی، داراب جعفر شریعتی گروه مهندسی شیمی، واحد داراب، دانشگاه آزاد اسلامی، داراب، ایران محمد امین رفیعی گروه مدیریت آموزشی، واحد داراب، دانشگاه آزاد اسلامی، داراب، ایران 0009-0001-9878-889X فاطمه قشقائی گروه مدیریت آموزشی، واحد داراب، دانشگاه آزاد اسلامی، داراب، ایران Journal Article 2026 06 23 Background and Aim: Parental involvement is considered an important family-related factor associated with students’ learning and academic performance in primary education. The present study aimed to examine the relationship between dimensions of parental involvement and academic performance among primary school students in Darab.<br>Methods: This applied study employed a descriptive-correlational design based on structural equation modeling. The statistical population consisted of primary school students in public schools in Darab during the 2024–2025 academic year. A sample of 150 students was selected through convenience sampling. Data were collected using a researcher-made Parental Involvement Questionnaire and the Academic Performance Questionnaire developed by Pham and Taylor. Data were analyzed using descriptive statistics, Pearson correlation, and structural equation modeling.<br>Results: The structural model indicated significant positive relationships between parental involvement in homework and educational activities, educational planning, communication with teachers, and participation in school cultural and educational activities and students’ academic performance. The standardized path coefficients were 0.38, 0.32, 0.29, and 0.34, respectively. The dimensions of parental involvement jointly accounted for a considerable proportion of the variance in academic performance.<br>Conclusion: The findings indicate that higher levels of parental involvement are associated with better academic performance among primary school students. Given the correlational and cross-sectional design of the study, the findings indicate associations between the variables and do not establish causal relationships. Therefore, strengthening family–school communication and cooperation may be considered as an important issue in educational planning. زمینه و هدف: مشارکت والدین یکی از عوامل خانوادگی مرتبط با کیفیت یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی است. تعامل والدین با فرزندان، معلمان و برنامه‌های آموزشی مدرسه می‌تواند با فرایند یادگیری و پیامدهای تحصیلی دانش‌آموزان همراه باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه ابعاد مشارکت والدین با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی شهر داراب انجام شد.<br>روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را دانش‌آموزان دوره ابتدایی مدارس دولتی شهر داراب در سال تحصیلی 1404-1405 تشکیل دادند. نمونه پژوهش شامل 150 دانش‌آموز بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته مشارکت والدین و پرسشنامه عملکرد تحصیلی فام و تیلور گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام گرفت.<br>یافته‌ها: نتایج مدل ساختاری نشان داد که بین مشارکت والدین در تکالیف و فعالیت‌های درسی، برنامه‌ریزی آموزشی، ارتباط با معلمان و فعالیت‌های فرهنگی و تربیتی مدرسه با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. ضرایب مسیر این روابط به‌ترتیب 38/0، 32/0، 29/0 و 34/0 به دست آمد. همچنین ابعاد مشارکت والدین در مجموع سهم قابل توجهی از واریانس عملکرد تحصیلی را تبیین کردند.<br>نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سطوح بالاتر مشارکت والدین با عملکرد تحصیلی مطلوب‌تر دانش‌آموزان ابتدایی همراه است. با توجه به ماهیت همبستگی و مقطعی پژوهش، این یافته‌ها بیانگر رابطه بین متغیرهاست و نمی‌توان بر اساس آنها درباره رابطه علت و معلولی قضاوت کرد. بر این اساس، تقویت ارتباط و همکاری میان خانواده و مدرسه می‌تواند به‌عنوان یکی از محورهای مورد توجه در برنامه‌ریزی‌های آموزشی مطرح باشد.

انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 3 2026 11 22 Evaluating the Status of Educational Management Quality in Schools Based on a PDCA-Informed Conceptual Model ارزیابی وضعیت کیفیت مدیریت آموزشی در مدارس بر اساس مدل مفهومی مبتنی بر الگویPDCA. 254520 10.22034/naes.2026.601614.1935 FA محمدجعفر مهدیان گروه مدیریت آموزشی. واحد بروجرد. دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران. 0009-0003-9127-6810 محمد عبدلی دانشجوی دکتری گروه مدیریت آموزشی. واحد خرم آباد . دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران 0009-0008-2271-5599 Journal Article 2026 09 09 The purpose of this study was to evaluate the status of educational management quality in primary schools based on a conceptual model derived from the Deming Cycle (PDCA: Plan-Do-Check-Act). This research is applied in terms of purpose and descriptive-survey in terms of methodology. The statistical population included 8,506 primary school teachers in Lorestan province during the 2025-2026 academic year, from whom 368 individuals were selected as a sample using multistage cluster sampling. The data collection tool was a researcher-made questionnaire designed based on components extracted from the PDCA-based educational management quality improvement model. The total reliability of the questionnaire (n=368) was confirmed using Cronbach’s alpha coefficient (0.804), and data were analyzed using the one-sample t-test and Friedman test. The results of the one-sample t-test showed that educational management quality was favorable in the Planning dimension (M=3.41, t=10.23, p<0.001) and moderate in the Doing dimension (M=2.94, t=-1.25, p=0.214). Also, the dimensions of Checking (M=2.03, t=-20.35, p<0.001) and Acting (M=1.75, t=-28.57, p<0.001) were in an unfavorable status; the overall quality index was also evaluated as unfavorable (M=2.35, t=-13.46, p<0.001). The results of the Friedman test confirmed a significant difference between the dimensions (Chi-Square=3181.38, p<0.001) and the priority of dimensions was determined as Plan > Do > Check > Act. The results indicate a greater focus on program formulation and weakness in data-driven evaluation and corrective actions; therefore, to address this imbalance and complete the improvement process, the establishment of models such as the PDCA-based educational management quality improvement model is suggested for continuous enhancement of educational management quality. هدف پژوهش حاضر،ارزیابی وضعیت کیفیت مدیریت آموزشی در مدارس ابتدایی بر اساس مدل مفهومی مبتنی بر چرخه دمینگ (PDCA: Plan–Do–Check–Act) بود.این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی–پیمایشی است. جامعه آماری شامل ۸۵۰۶ نفر از معلمان مدارس ابتدایی استان لرستان در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴بود که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، ۳۶۸ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای بود که بر مبنای مؤلفه‌های استخراج‌شده از الگوی ارتقاءکیفیت مدیریت آموزشی مبتنی برPDCA طراحی شد. پایایی کل پرسشنامه (n=368) با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (804/0) تأیید گردیدو داده‌ها با آزمون t تک‌نمونه‌ای و آزمون فریدمن تحلیل شدند.<br><br>نتایج آزمون t تک‌نمونه‌ای نشان داد که کیفیت مدیریت آموزشی در بعد برنامه‌ریزی مطلوب (M=3.41, t=10.23, p<0.001) و در بعد اجرا متوسط (M=2.94, t=-1.25, p=0.214) است. <br><br>همچنین ابعاد ارزیابی (M=2.03, t=-20.35, p<0.001) واقدام اصلاحی (M=1.75, t=-28.57, p<0.001) در وضعیت نامطلوب قرار دارند؛ شاخص کلی کیفیت نیز نامطلوب ارزیابی شد (M=2.35, t=-13.46, p<0.001). نتایج آزمون فریدمن تفاوت معنادار میان ابعاد را تأیید کرد (Chi-Square=3181.38, p<0.001) و اولویت ابعاد به‌ترتیب Plan > Do > Check > Act تعیین شد. نتایج حاکی از تمرکز بیشتر بر تدوین برنامه‌ها و ضعف در ارزیابی و اقدامات اصلاحی مبتنی بر داده است؛ لذا برای رفع این ناموزونی و تکمیل فرایند بهبود، استقرار الگوهایی مانند الگوی ارتقاءکیفیت مدیریت آموزشی مبتنی برPDCA، جهت ارتقاء مستمر کیفیت مدیریت آموزشی پیشنهاد می‌شود.

انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 3 2026 11 22 A Pathology of the Identification System for Gifted Students at the Elementary Level (A Case Study of Tehran), آسیب شناسی نظام شناسایی دانش آموزان تیزهوش در مقطع ابتدایی ( مطالعه موردی شهر تهران )، 254684 10.22034/naes.2026.591355.1903 FA خدیجه گلچوب دانشجوی دوره دکتری دانشکده مدیریت، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاداسلامی واحدعلوم وتحقیقات، تهران، ایران. 0009-0009-6964-3032 حسینعلی جاهد گروه مدیریت آموزشی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0001-9225-2499 افسانه زمانی مقدم گروه مدیریت آموزشی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاداسلامی،تهران ، ایران. Journal Article 2026 07 12 Background and Purpose: Identifying and guiding gifted students is considered one of the most significant challenges facing educational systems. This study was designed to evaluate the system for identifying and guiding gifted students at the primary school level (focusing on Tehran) and to identify strengths, weaknesses, and strategies for improvement.<br><br>Research Methodology: A mixed-methods approach (qualitative-quantitative) was employed to investigate the subject. In the qualitative phase, 15 in-depth interviews were conducted with experts, and the data were coded and analyzed using schematic content analysis via ATLAS.ti software. Subsequently, in the quantitative phase, a questionnaire comprising 19 items (using a 5-point Likert scale) was distributed among 387 stakeholders, and the results were analyzed using descriptive statistics, the one-sample t-test, and Pearson correlation.<br><br>Findings: The research findings indicated that the current system for identifying special talents faces structural challenges, such as an over-reliance on intelligence tests, the neglect of individual differences, psychological pressure, and a lack of continuous follow-up. Quantitative analysis corroborated these challenges and revealed that the effectiveness of intelligence tests falls below the desired level. Conversely, strategies such as educational differentiation, the fostering of creativity, and family involvement have been highly welcomed by stakeholders, signaling a readiness to transform this system. زمینه و هدف: شناسایی و رهبری دانش‌آموزان تیزهوش یکی از مهم‌ترین چالش‌های نظام‌های آموزشی محسوب می‌شود.. این پژوهش با هدف ارزیابی نظام شناسایی و رهبری دانش‌آموزان تیزهوش در مقطع ابتدایی (مطالعه موردی شهر تهران) و شناسایی نقاط قوت، ضعف و راهکارهای بهبود طراحی شد. <br><br>روش‌شناسی پژوهش: روش پژوهش ترکیبی (کیفی-کمّی) در این تحقیق برای بررسی موضوع مورد نظر به کار گرفته شده است؛ به این صورت که ابتدا در بخش کیفی، ۱۵ مصاحبه عمیق با خبرگان انجام شده و داده‌ها از طریق تحلیل محتوای شماتیک با نرم‌افزار ATLAS.ti کدگذاری و تحلیل گردیده‌اند. سپس در بخش کمّی، پرسشنامه‌ای شامل ۱۹ گویه ۵ درجه‌ای لیکرت بین ۳۸۷ نفر از ذینفعان توزیع شده و نتایج با استفاده از آمار توصیفی، آزمون t تک‌نمونه‌ای و همبستگی پیرسون تحلیل شده است.<br><br>یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که نظام فعلی شناسایی استعدادهای ویژه با چالش‌های ساختاری مانند تأکید بیش از حد بر آزمون‌های هوش، نادیده گرفتن تفاوت‌های فردی، فشار روانی و عدم پیگیری مستمر مواجه است. تحلیل کمّی نیز این چالش‌ها را تأیید کرد و نشان داد که کارایی آزمون‌های هوش پایین‌تر از حد مطلوب است. در مقابل، راهکارهایی چون تفاوت‌سازی آموزشی، پرورش خلاقیت و مشارکت خانواده‌ها با استقبال بالای ذینفعان روبرو شده‌اند که نشان‌دهنده آمادگی برای ایجاد تحول در این نظام است.