انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 2 2026 08 23 The role of the five-factor personality traits and early maladaptive schemas in couples' emotional divorce:Structured Narrative Review نقش صفات پنج عاملی شخصیت و طرحوارههای ناسازگار اولیه در طلاق عاطفی زوجین 113 124 248280 10.22034/naes.2026.579583.1863 FA جواد صادقی آهویی دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی ، گروه روانشناسی،واحد بندرعباس ،دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس،ایران 0009-0008-0504-8309 کبری حاجی علیزاده دانشیار،گروه روانشناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران نوشین تقی نژاد استادیار،گروه روانشناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران Journal Article 2026 04 25 Abstract<br>Emotional divorce is one of the most complex and hidden problems in marital relationships, in which the emotional bond, intimacy, and effective communication between spouses gradually decline while the formal relationship may still continue. Research evidence indicates that the Big Five personality traits—particularly neuroticism—as well as early maladaptive schemas such as abandonment, mistrust/abuse, and emotional deprivation are among the important factors that weaken relationship quality, increase conflict, and intensify emotional divorce. In contrast, extraversion, agreeableness, and conscientiousness have shown a protective role in many studies and are positively associated with marital satisfaction and relationship stability. The present review article aims to examine the role of the Big Five personality traits and early maladaptive schemas in couples’ emotional divorce by reviewing studies published between 2020 and 2025. The findings indicate that the combination of maladaptive personality traits and negative early schemas, through mechanisms such as reduced emotional regulation, increased misunderstanding, decreased intimacy, and heightened marital burnout, increases the likelihood of emotional divorce. Accordingly, attention to cognitive–emotional interventions, communication skills training, and schema-focused therapy may be effective in preventing and reducing emotional divorce. طلاق عاطفی یکی از پیچیده‌ترین و پنهان‌ترین آسیب‌های روابط زناشویی است که در آن، پیوند هیجانی، صمیمیت و ارتباط مؤثر میان زوجین به‌تدریج کاهش می‌یابد، در حالی‌که رابطه رسمی ممکن است همچنان ادامه داشته باشد. شواهد پژوهشی نشان می‌دهد که صفات شخصیت پنج‌عاملی، به‌ویژه روان‌رنجورخویی، و نیز طرحواره‌های ناسازگار اولیه مانند رهاشدگی، بی‌اعتمادی/بدرفتاری و محرومیت هیجانی، از عوامل مهم در تضعیف کیفیت رابطه، افزایش تعارض و تشدید طلاق عاطفی هستند. در مقابل، برون‌گرایی، توافق‌پذیری و وظیفه‌شناسی در بسیاری از پژوهش‌ها نقش محافظتی داشته‌اند و با رضایت زناشویی و ثبات رابطه ارتباط مثبت نشان داده‌اند. این مقاله مروری با هدف بررسی نقش صفات شخصیت پنج‌عاملی و طرحواره‌های ناسازگار اولیه در طلاق عاطفی زوجین، یافته‌های پژوهش‌های منتشرشده در سال‌های 2020 تا 2025 را مرور می‌کند. نتایج مرور نشان می‌دهد که ترکیب صفات شخصیتی ناسازگار با طرحواره‌های اولیه منفی، از طریق سازوکارهایی مانند کاهش تنظیم هیجان، افزایش سوء‌تفاهم، کاهش صمیمیت، و تشدید فرسودگی زناشویی، احتمال بروز طلاق عاطفی را افزایش می‌دهد. بر این اساس، توجه به مداخلات شناختی-هیجانی، آموزش مهارت‌های ارتباطی و درمان طرحواره‌محور می‌تواند در پیشگیری و کاهش طلاق عاطفی مؤثر باشد. https://journal.iocv.ir/article_248280_2af579e8b74f8b903afdeb4ec4988b63.pdf