انجمن‏ علمی مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران رویکردی نو بر آموزش کودکان 2716-9766 8 2 2026 08 23 Identifying and Classifying Elements Influencing Student Researcher in Elementary Schools شناسایی و طبقه‌بندی عناصر اثرگذار بر پرورش دانش‌آموزان پژوهنده در مدارس ابتدائی 242003 10.22034/naes.2026.577630.1854 FA زهرا بنا دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی،گروه علوم تربیتی،واحد دماوند،دانشگاه آزاد اسلامی،دماوند،ایران 0000-0002-8405-2320 معصومه اولادیان مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، واحد دماوند،دانشگاه آزاد اسلامی،دماوند،ایران 0000-0001-8653-9602 محمود صفری استادیار مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، واحد دماوند،دانشگاه آزاد اسلامی،دماوند،ایران Journal Article 2026 02 23 Background and Aim: Developing student researchers in elementary schools, as a key educational strategy, plays a significant role in enhancing critical thinking, creativity, and problem-solving skills. This study aimed to identify and classify the elements influencing the development of student researchers in elementary schools and to determine the structural relationships among these factors. Methods: This study employed a mixed-methods (qualitative-quantitative) exploratory approach. In the qualitative phase, semi-structured interviews with 12 experts and thematic analysis using the Attride-Stirling method were conducted to identify the influential elements. In the quantitative phase, Interpretive Structural Modeling (ISM) was applied, and a survey of 15 specialists was used to determine the relationships and hierarchical levels of the factors. Results: Qualitative analysis led to the identification of four global themes: Basic literacy and competencies (knowledge and skills), Student’s internal factors (attitude and individual characteristics), Supportive and foundational factors (supportive features), Educational-pedagogical factors (teaching methods, participation-centricity, and problem-centricity). Using ISM, these factors were categorized into five levels, indicating that "teaching methods" were at the lowest level (most influential), while "knowledge" and "supportive features" were at the highest level (most influenced). Conclusion: The results indicate that to foster student researchers, attention must be paid to foundational factors such as active teaching methods, group participation, and problem-centric approaches. Moreover, comprehensive support from school administrators and the provision of necessary infrastructure are among the key factors for the success of this approach. This study provides a structured framework for the effective planning and implementation of inquiry-based programs in elementary schools. زمینه و هدف: پرورش دانش‌آموزان پژوهنده در مدارس ابتدایی به عنوان یک راهبرد آموزشی کلیدی، نقش مهمی در تقویت تفکر انتقادی، خلاقیت و مهارت‌های حل مسئله دارد. این پژوهش با هدف شناسایی و طبقه‌بندی عناصر اثرگذار بر پرورش دانش‌آموزان پژوهنده در مدارس ابتدایی و تعیین روابط ساختاری بین این عوامل انجام شده است.<br><br>روش پژوهش : این پژوهش از نوع آمیخته (کیفی-کمی) و به روش اکتشافی انجام شده است. در مرحله کیفی، با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته با 12 خبره و تحلیل مضمون به روش اتریود-استرلینگ، عناصر اثرگذار شناسایی شدند. در مرحله کمی، با به کارگیری روش مدلسازی ساختاری تفسیری و نظرسنجی از 15 متخصص، روابط و سطح‌بندی عوامل تعیین گردید<br><br>یافته ‌ها: تحلیل کیفی منجر به شناسایی ۴ مضمون فراگیر شامل سواد و شایستگی‌های پایه (دانش و مهارت)، عوامل درونی دانش‌آموز (نگرش و ویژگی فردی)، عوامل پشتیبانی و بسترسازی (ویژگی حمایتی) و عوامل آموزشی-تربیتی (روش تدریس، مشارکت‌محوری و مسأله‌محوری) شد. سپس با استفاده از مدلسازی ساختاری تفسیری، این عوامل در پنج سطح دسته‌بندی شدند که نشان می‌دهد «روش‌های تدریس» در پایین‌ترین سطح (اثرگذارترین) و «دانش» و «ویژگی‌های حمایتی» در بالاترین سطح (اثرپذیرترین) قرار دارند<br><br>نتیجه‌ گیری: نتایج نشان می‌دهد که برای پرورش دانش‌آموزان پژوهنده، باید به عواملی همچون روش‌های تدریس فعال، مشارکت گروهی و مسأله‌محوری به عنوان عوامل زیربنایی توجه کرد. همچنین حمایت همه‌جانبه مدیران و فراهم‌آوری بسترهای لازم، از جمله عوامل کلیدی در موفقیت این رویکرد است. این پژوهش چارچوبی ساختاریافته برای برنامه‌ریزی و اجرای اثربخش برنامه‌های پژوهش‌محور در مدارس ابتدایی ارائه می‌دهد